Historyczne ciekawostki astronomiczne

[Hermes]

Witam,

  w tym wątku będzie można umieszczać posty związane np. z ciekawymi obserwacjami astronomicznymi, wykonywanymi dawno temu (nawet setki lat temu).

  Jako pierwsze daję pewne, znalezione przeze mnie dziś zdjęcie jako zagadkę, ale od razu informuję: to nie jest głowa komety i zagadka nie na punkty.

  Ilustracja pochodzi z pewnego (francuskiego) czasopisma astronomicznego sprzed 1939 roku.

  Co jest na tym rysunku ??

(P.S. podpowiem - pewien obiekt Układu Słonecznego, ale nie "TransPluton"...)

[Anna]

takie podobne do Marsa..

[Hermes]

  na pewno podobne - gdybym nie widział rysunków innych planet, też bym powiedział, że to Mars.

  Koło południa dam podpowiedź - jak będziemy znali nazwisko obserwatora, pewnie łatwiej będzie zgadnąć...

[felcia97]

Bardzo trudne i podchwytliwe pytanie, wygląda na jeden z księżyców, chyba Ganimedes. Jeżeli nie, to proszę usunąć post, by nie zachwaszczał. Pozdrawiam.

[Hermes]

Pytanie nie jest podchwytliwe, ale odpowiedź zaskakująca...

  Zanim pokaże zdjęcie (rysunek) przedstawiające obserwatora, który wykonał ten rysunek pokazany przeze mnie, pokażę inny.

  Gdyby mnie ktoś pokazał to zdjęcie wiele lat temu, oprócz Marsa wymienił bym... Wenus.  Dlaczego ?

Otóż, podczas odczytu (sprzed 8 lat) o Wenus  pokazałem słuchaczom takie zestawienie, jakie teraz pokazuję niżej:

  Leo Brenner, niezwykły obserwator Wenus, tak rysował Wenus, jak 80 lat później widziała sonda Pioneer-Venus w... ultrafiolecie.

  Ale to także nie Wenus...

  P.S. Po rozwiązaniu zagadki, jeśli MaciekM się zgodzi, usunę te posty z tą zagadką.

[Hermes]

Podpowiedź:

  Rysunek tego obiektu US zrobił astronom (jego portret na lewej ilustracji) tym teleskopem (fakt - to duża "rura").

  Jak będziemy znali lata (czy wiek), to może "pójdzie" łatwiej.

[Krzysztof_K]

Jesli  Herschela to może Uran, zgadzałby sie kąt nachylenia osi  ;)

[Gość MaciekM]

Hermes... Ty to masz zagadki  8) Też myślałem o Wenus i Uranie. Tylko nie mogę dojść co to za jasny "ugryziony" kawałek tego obiektu. Myślałem też o Słońcu. Ale ni jak mi się nie łączy to wszystko z tym jasnym kawałkiem.

[Hermes]

Jesli  Herschela to może Uran, zgadzałby sie kąt nachylenia osi  ;)

  Brawo !!

  Przypomnę, że Herschel był pierwszym, który odkrył księżyce Urana w 1787 roku - Titanię i Oberona, jako obiekty 14 mag !!

  Ale biorąc pod uwagę widomą średnicę Urana (4"), to ta ilość szczegółów zaskakuje. I po co było wysyłać Voyagery, skoro on tyle wdział ?  ;D

  Jego teleskop miał dużą średnicę, to fakt, ale praktyczna zdolność rozdzielcza chyba musiała wynosić ok. 0.2",  aby dostrzec (i narysować) tyle szczegółów na tak małej tarczy planety.

[Hermes]

(...) Też myślałem o Wenus i Uranie. Tylko nie mogę dojść co to za jasny "ugryziony" kawałek tego obiektu. (...)

  Jedyne wyjaśnienie, to... czapa polarna na Uranie...

[Krzysztof_K]

Ten szkic do złudzenia przypomina mi to zdjęcie :)

[felcia97]

Rzeczywiście, teraz to porównałem. Ale ponieważ to był szkic, więc mylnie zinterpretowałem pewne szczegóły powierzchni dodając swoją wyobraźnię. 8)

Szkic porównałem z tym zdjęciem:

Pozdrawiam

[Gość MaciekM]

felcia97

Uchwycenie tylu szczegółów na szkicu Ganimedes'a byłoby jeszcze większym wyczynem. Ganiemedes ma średnicę ok. 2" łuku Uran ponad 3,5", żeby na Ganimedes wyciągnąć tyle szczegółów potrzeba by było rozdzielczości ok. 0,1"  :o Rzecz nierealna... chociaż 0,2" wizualnie to też ogromny wyczyn.

[Hermes]

  A teraz następna zagadka:

Co przedstawia ta dawna ilustracja ?

[Alien]

Zaćmienie Słońca ?  ;)

[Gość MaciekM]

Toż to sam Krzysztof Kolumb i zaćmienie Słońca nad Jamajką w 1504 roku. ;)

EDIT:

Alien mnie uprzedził w pewnym sensie. :P

EDIT2:

Pomyłka. To jest zaćmienie Księżyca nie Słońca.  ;D

[Hermes]

Kolumb - tak,  Jamajka - tak,  rok się zgadza, zaćmienie tak, ale NIE Słońca, a KSIĘŻYCA !!

  Edit:  Maciek się poprawił  :D  Najciekawsza jest data zaćmienia: 29 luty 1504 r.  Wiele lat temu korzystając z programu KANON (napisanego dla SOPiZ PTMA) sprawdziłem, że było te jedyne całkowite zaćmienie Księżyca w przestępnym dniu lutego, z ciągu ostatnich 2000 lat !  :o

  P.S.  Dodam jeszcze, że ilustracja pochodzi z "Washington Irving's" z 1892 roku

[Gość MaciekM]

Swoją droga ten rysunek pokazuje jak dawniej wykorzystywano niewiedze ludzką i zabobonne wierzenia ludności tubylczej, podbijanych kontynentów w celu zakładania kolonii i pozyskiwania surowców. Mimo tego, że mamy teraz XXI wiek i rozwiniętą naukę sporo jest ludzi którzy w zabobony wierzą i nie są świadomi tego co ich tak na prawdę otacza. ;)

[Gość MaciekM]

P.S.  Dodam jeszcze, że ilustracja pochodzi z "Washington Irving's" z 1892 roku

Rysunek powstał w 1885 roku z tego co wiem. Ale w "Washington Irving's" pewnie pojawił się w 1892 roku.

[Hermes]

Rysunek zamieszczono w jednym z numerów "Sky & Telescope" (jakieś 20 lat temu) - a informacja dodatkowa - w wymienionym czasopiśmie (tym z 1892 roku - 120 lat temu !)  ukazał się artykuł "Życie i podróże Krzysztofa Kolumba".

  Może wkrótce opiszę to historyczne zaćmienie z 1504 roku.

[Anna]

A ja już znalazłam.

"Podczas swojej czwartej i ostatniej podróży morskiej do Ameryki Środkowej jego wyprawa znalazła się w tragicznym położeniu, ponieważ inwazja świdraków okrętowych podziurawiła okręty jak sito. Kolumb zmuszony był do porzucenia dwóch statków i osadzenia dwóch tonących karawel u wybrzeży Jamajki, 25 czerwca 1503 roku.

Początkowo jamajscy tubylcy przywitali rozbitków, zaopatrując ich w jedzenie i schronienie, ale ponieważ dni wydłużały się do tygodni, napięcia wśród załogi i tubylców narastały. Po 6 miesiącach połowa załogi zbuntowała się i okradła, mordując jednego z tubylców. Spowodowało to natychmiastowe przerwanie dalszych dostaw żywności. Przerażony wizją głodu Kolumb wymyślił pewien plan.

Posiadał on kopię Almanachu zawierającego tabele astronomiczne na lata 1475-1506. Były tam też zawarte szczegółowe informacje o Słońcu, Księżycu, planetach i gwiazdozbiorach. Po tym jak został on wydany, żaden marynarz nie ośmielił się wyruszać bez jego kopii.

Kolumb szybko odkrył po przestudiowaniu tabel, że czwartkowego wieczoru, 29 lutego 1504, będzie miało miejsce całkowite zaćmienie Księżyca. Miało ono być widoczne z Jamajki wkrótce po wschodzie Księżyca.

Uzbrojony w tę wiedzę, trzy dni przed zaćmieniem, Kolumb poprosił o spotkanie z wodzem tubylców i ogłosił, że jego chrześcijański bożek jest zły na jego ludzi i jeśli natychmiast nie dostarczą żywności jego załodze, to zagniewany bóg sprawi, że Księżyc stanie się czerwony jak krew. Owej nocy zaćmienie przebiegło zgodnie z przewidywaniem. Przerażeni tubylcy z wielkim lamentem przybiegli z zapasami do statków, błagając Kolumba by interweniował u jego boga w ich imieniu.

Obiecali, że chętnie będą współpracować z nim i jego ludźmi jeżeli tylko przywróciłby księżyc z powrotem do swojego normalnego wyglądu. Podróżnik powiedział tubylcom, że będzie musiał porozmawiać z bogiem i zamknął się w swojej kabinie na około pięćdziesiąt minut. Kilka chwil przed końcem zaćmienia Kolumb powrócił, ogłaszając tubylcom że jego bóg przebaczył im. Wdzięczni tubylcy odeszli pośpiesznie. Zapewniali oni obfite dostawy żywności i nadal żywili załogę, póki nie przybyła pomoc, czyli do 29 czerwca 1504 roku."

http://bartek-astronomia.blog.onet.pl/Jak-zacmienie-Ksiezyca-uratowa,2,ID293719825,n

[Hermes]

A ja już znalazłam.

(...)

  :D

A ja dodam, że w jednej z wersji tej historii - dodanej znacznie później i pewnie nieprawdziwej - na zakończenie zaćmienia Kolumb miał powiedzieć:

  "... Dziś zabrałem Księżycowi tylko jego blask. Następnym razem (jeśli tubylcy nie będą "posłuszni") zabiorę cały Księżyc z nieba..."

  Dla Indian  Kolumb - to był Super-Bóg !!  ;)

[Hermes]

  Zagadka dotyczy zjawiska, które w ostatnich 2000 lat wystąpiło prawdopodobnie tylko dwukrotnie, ale tylko jeden raz w Europie.

  Zjawiska, które autorzy ?Poradnika Obserwatora Pozycji i Zakryć PTMA? znaleźli podczas pisania tego ?Poradnika...?.

  Jest jesienna noc roku X.  Gdyby mieszkańcy Europy (np. Niemiec, Francji, etc.) spojrzeli na (oczywiście bezchmurne) niebo, zobaczyli by niezwykle rzadkie zjawisko.  Dołączam dwie ilustracje (grafika z programu ?Guide? plus korekta pod kątem lepszego pokazania w tej zagadce).

  Pierwsza ? widok z małej lunecie, druga ? jeśli ktoś ma wątpliwości, co to za zjawisko ? widok przy większym powiększeniu.  Oczywiście, tak zobaczył by obserwator, gdyby miał lunetę - uproszczę zagadkę jeśli podam, że X  jest między 1 a 1610 rokiem n.e.

  Proszę podać, co to za zjawisko i kiedy wystąpiło (wystarczy rok, ale jak ktoś chce, może podać także dzień i miesiąc).

[Hermes]

Witam,

  po kilkudniowej ciszy (brak odpowiedzi), daję pierwszą podpowiedź:

  Proszę sprawdzić, jakie ciekawe zjawiska były w 755 roku n.e.... :D

[Gość MaciekM]

Hermes - Wydaje mi się, ze chyba każdy wie o jakie zjawisko (a raczej zjawiska) chodzi, tylko... ciężko daty znaleźć. ;)

[Paether]

Eeee tam  :P 23 listopad  ;D

[Gość MaciekM]

którego roku?  ;)

[Hermes]

Witam,

  Gratuluje Paetherowi - tak !! 23 listopada 755 roku było widoczne w Europie podwójne zjawisko:

  Zakrycie Jowisza przez Księżyc podczas jego całkowitego zaćmienia !!

  Gdyby ówcześni mieszkańcy Europy uważnie to obserwowali, być może już wówczas odkryli by księżyce Jowisza, bowiem po zakryciu samej planety możliwe było by (teoretycznie) dostrzeżenie księżyców. Oczywiście, jeśli tylko zaćmienie nie należało do jasnych...

[Hermes]

Witam,

  znów zapadła cisza na wątkach z zagadkami (zwłaszcza kometarnymi),

więc daję trochę nietypowa zagadkę:

  Co to za teleskop na zdjęciu ?  Gdzie i kiedy go postawiono ?

[Hermes]

Cisza ... ???

  A ponad pół wieku temu to był największy teleskop w Polsce...  :D