Skocz do zawartości

Podwójne z okolic 1 Cam, 14 i 17 Cam oraz α Cam


Newborn_Sailor B

Rekomendowane odpowiedzi

W kwietniu oraz w maju 2016 roku, trzy późne wieczory (w sumie tylko pięć godzin) poświęciłem niemal wyłącznie na obserwację podwójnych w Żyrafie. Skupiłem się na małym obszarze wymienionym w tytule.

Wszystko obserwowane z poznańskiego balkonu przez SW Equinox 120mm.

Ze względu na ograniczenia czasowe podzielę całość na dwie części. Drugą część postaram się napisać w ciągu trzech tygodni (ale to nie obietnica, a wyrzucenie dostępu do podwójnych z głównego poziomu też nie działa mobilizująco).

 

Mapka poglądowa, na żółto podświetlone opisywane gwiazdy:

mapka_cam1.jpg.987aa33ce839e24fa1b89c6afb9e9425.jpg

 

 

STF 550 / 1 CamA: B0III, spektr. podwójna, DL Cam; B: B1IV

jasności: A: 5.78 B: 6.82 C: 11.36
separacje: AB: 10.6"  AC: 150.7"

STF 550 to dwie jasne gwiazdy, obie widoczne w 28x. Różnica jasności około 1mag jest łatwa do oszacowania. Jaśniejsza lekko żółta (najwidoczniej uległem jakiemuś złudzeniu optycznemu), B biało-błękitna. Im wyższe powiększenie, tym słabsza percepcja koloru. W promieniu 20' jest sporo gwiazd o jasnościach 11mag i ciemniejszych.

 

598751568bcb1_Cam_stf550_120ED.thumb.jpg.6c88378ef225e192c7397ec1f5866929.jpg

 

 

D4 - 3.8' od 2 Cam

jasności: A: 8.96 B: 10.23 C: 12.03
separacja: AB: 6.9" AC: 19"

Para AB robi wielkie wrażenie – dwie drobne kropeczki w pobliżu jasnej 2 Cam. Zachodni składnik wyraźnie ciemniejszy. C niedostrzeżony, pomimo że nie jest szczególnie ciemny. W 50x widoczne są bez problemu, w 36x dość trudna B ze względu na różnicę jasności w 26x widoczne jako rozciągnięta gwiazda.
2.5' na północ jest kolejna para dwóch gwiazd o jasnościach około 11mag i wzajemnej separacji około 17”.

Gwiazda 2 Cam (A8V, 145ly) jest gwiazdą fizycznie potrójną, ale z nią nie próbowałem się mierzyć. Pary skatalogowane jako:
BU 1295 AB – obecnie separacja wynosi około 0.1”, P=26.65lat

STF 566 AB,C – separacja 0,9”, okres orbitalny wynosi około 737 lat.

 

BU 1043 / 3 CamA: G8III, zaćmieniowa typu W UMa (z kolei wg Simbad: K0III, zmienna pulsująca - Cefeida)

jasności: A: 5.19 B: 12.3
separacja: AB: 3.7"

Kompletne bez rezultatu, ale i bez niespodzianki. 3 Cam żółto-pomarańczowa.

 

STF 574

jasności: A: 8.34 B: 10.06
separacja: AB: 4.5"

Ciasna, ale z jakiegoś powodu wydała mi się mało ciekawa. Różnicę jasności składników udało mi się w przybliżeniu ocenić na 1.5mag. W 36x trudniejsza od D 4 ze względu na jaśniejszy składnik A.

Najlepszy widok w 50x, kiedy w polu widzenia okularu widoczne były również D4, 2 Cam i 3 Cam.

 

5987528ba8064_Cam_Bu1043D4STF574_120ED.thumb.jpg.7b5b0cf4e77feb21b70219e4e13b6782.jpg

 

STF 586

jasności: A: 10.86 B: 11.12
separacja: AB: 29"

oraz

STF 587

jasności: A: 7.59 B: 9.15
separacja: AB: 21.2"

Obie dość szerokie i łatwo widoczne w niskich powiększeniach. Gwiazdy STF 587 mają przyjemną dla oka różnicę jasności.

Bez szkicu. Pary są łatwe do zlokalizowania. Leżą 1° na wschód od 2 i 3 Cam, lub inaczej, w połowie drogi pomiędzy 3 i 7 Cam.

 

 

OC Alessi 2 – gromada odległa o 501 pc
HU 552

jasności: A: 9.52 B: 10.25
separacja: AB: 1.3"

Mam silne przekonanie, że HU 552 to najtrudniejsza podwójna jaką udało mi się kiedykolwiek dostrzec, trudniejsza nawet od wielu, tych, których nie udało mi się rozdzielić lub dostrzec z powodu tak banalnego jak zły seeing.
Przez 20 minut bezskutecznie próbowałem powiększeń 176-205-265-349. Z czasem zacząłem być pewien dostrzeżenia i rozdzielenia. Gwiazdy najlepiej i najczęściej widoczne były w 205x i 265x. Zapisałem, że zachodni składnik „chyba odrobinę słabszy” - w rzeczywistości słabszy niemal o połowę (0.73mag)

Całą trudność sprawiało rozdzielenie pojedynczej gwiazdy 9.07mag (jasność sumaryczna) i dostrzeżenie dwóch ciemniejszych 9.52mag i 10.25mag. Wrażenie tego przejścia było niesamowite i satysfakcjonujące.

W zeszłym roku, kiedy porządkowałem notatki i uzupełniałem dane, separacja oficjalnie wynosiła 1.2” wg pomiarów z 1991 roku. Kilka miesięcy później pojawiły się świeże dane i separacja wzrosła do 1.31”.

Na szkicu środek gromady Alessi 2 oznaczyłem znakiem „+” wg współrzędnych w bazie SIMBAD (04 45 24; + 55 15), średnica to około 36'.

 

598754d918c33_Cam_HU552Alessi2_120ED.thumb.jpg.3b851996ef6d75f413d801e260cd06e9.jpg

 

Pozdrawiam,
Wojtek

 

 

 

Edytowane przez Newborn_Sailor B
  • Like 8
Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

Dzięki, Jurku. Zobaczymy na ile wystarczy mi pary. Postaram się ten wątek dokończyć, mam też jeszcze w zanadrzu kilka ciekawych DS-ów z tego roku, a później się zobaczy. Ten rok na razie mam ubogi, tylko trzy nocki na koncie (wszystkie w terenie) i obecnie inna rzecz zajmuje mnie bardziej niż astronomia. Może z czasem powoli uzupełnię do końca tamten temat, który porzuciłem rok temu, ale to się zobaczy.

Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

  • 2 lata później...

Najpierw zamieszczę trzy wcześniejsze szkice, przygotowane tym razem wg moich własnych standardów. Zdaje się, że wcześniej za bardzo chciałem podkreślić, że nie mam lub nie chcę na to przeznaczać więcej czasu.

 

STF550_Camelopardalis_120ED_Poznan_2016-04-01.thumb.jpg.032bfedc364199f4774400bd8cf4e6c2.jpg

 

Bu1043_D4_STF574_Camelopardalis_120ED_Poznan_2016-04-01.thumb.jpg.58570f9ac2c21431c0afd46aa569bb7c.jpg

 

HU552_Alessi2_Camelopardalis_120ED_Poznan_2016-04-01.thumb.jpg.c0107a7a187a09cde1ae53a656fcdfff.jpg

 

 

A teraz właściwy ciąg dalszy, który zacznę od zboczenia z tematu. Drugą z trzech wspomnianych nocy zacząłem od interesujących gwiazd podwójnych znajdujących się około 1° na południowy wschód od Kapelli. Przy okazji chciałem się przekonać czy uda mi się ujrzeć coś z gromady otwartej Berkeley 18, która również znajduje się w tamtym rejonie. Co prawda wiedziałem, że jest ciemna, nie wiedziałem jednak jak bardzo.

 

STF 669
jasności:  A:  8.44  B: 8.97
separacja: AB: 9.9"

STF 684
jasności:  A:  7.72  B: 9.34
separacja: AB: 1.5"

SMA 53
jasności:  A:  10  B: 10.5
separacja: AB: 11.6"

 

STF 669 jest dość szeroka, rozdzielona w każdym powiększeniu (nie zapisałem jakie było najniższe, ale w 90% przypadków najniższe mam 26x). Zachodnia gwiazda minimalnie ciemniejsza.
Później dowiedziałem się, że 2' na zachód od tej pary znajduje się kolejna:
FYM 214: jasności 12.2 + 12.9, separacja 14.8". Na szkicu żadnej z jej gwiazd nie umieściłem.

STF 684 - ciasna para, ale w chwilach lepszego seeingu łatwo rozdzielona w 176x. Chwilami udawało mi się to w zaledwie 100x. Największa trudność związania jest ze sporą różnicą jasności wynosząca około 1.6 mag.
Jaśniejsza gwiazda to niebieski olbrzym - wg informacji na stelledoppie (na WDS w tej chwili nie wchodzę ze względu na ostrzeżenie o zagrożeniu) - B8III i jest od nas odległa aż o 5882 pc. Simbad określa ją jako A0.

SMA 53. Dwie dość ciemne gwiazdy. W 36x ze względu na jasne niebo widoczne tylko zerkaniem. W 100x widoczne na wprost, ale z problemami. Separacja wydawała się podoba lub nieco mniejsza od STF 669 (jest większa).

Berkeley 18, wg klasyfikacji Trumplera gromada typu III1r, oddalona od nas o 5800 pc, o średnicy kątowej 12', zawiera około trzystu gwiazd, najjaśniejsza ma jasność 16 mag...

No właśnie. Miałem małą nadzieję, że wśród stadka gwiazd o jasnościach 10-12 mag na lewo od SMA 53 znajdzie się kilka należących do gromady. W sumie nic więcej tu nie muszę dodawać. Na szkicu cyrklem zaznaczyłem, gdzie powinna się znajdować. Ostatecznie to też jakaś wiedza.

 

STF669_684_SMA53_Auriga_120ED_2019-05-05_Poznan.thumb.jpg.d04bb95b67d1602d3c8ac16b8c05befb.jpg

 

829563817_ST669_684_SMA53_Be18_Aladin_DSS_overlays.jpg.98a1fd493f25c665e304db6b327aaf8c.jpg

 

 

Po tej „południowej” przygodzie wróciłem do Żyrafy. Prawdopodobnie żeby zaoszczędzić czas, nie wykonałem dwóch szkiców, czego teraz żałuję. Więc teraz będzie tylko opis oraz małe zdjęcie DSS z oznaczeniem składników STF 618 oraz mapka pokazująca gdzie je szukać, również w formie zdjęcia DSS (znajdująca się za kolejnym szkicem).

 

STF 618
jasności:  A:  7.68  B: 7.98  C: 11.82  D: 9.24  E: 9.82
separacje: AB: 33.3"  AC: 148.2"  AD: 295.8"  DE: 12.6"

STF 633
jasności:  A:  6.77  B: 10.57
separacja: AB: 11.8"

 

STF 618 - bardzo ładne double-double, zwłaszcza w niewielkich powiększeniach. Jedna para jasna (para AB) druga względnie ciemna i ciaśniejsza (para DE). Najjaśniejsza gwiazda lekko czerwona. Pomiędzy parami widoczne dwie ciemniejsze gwiazdy (bez szkicu niczego nie mogę być pewien, ale najjaśniejsze jakie tam się znajdują mają jasności V 11.82 - i ta jest składnikiem C - oraz 12.92).

 

STF618_Aladin_DSS_overlays.jpg.94a7425b0195caa835bfc9474ee96082.jpg

 

STF 633 - dość szeroka para, ale jaka różnica jasności!
To wszystko co o niej zapisałem. Jeżeli naprawdę oszczędność czasu była moim celem, to zdałem tutaj celująco.

O! W notatkach dodałem jeszcze, że zarówno STF 618 jak i STF 633 są wspaniałe.

 

 

STF 659
jasności:  A:  9.8  B: 10.43
separacja: AB: 5.6"

STF 676
jasności:  A:  8.13  B: 8.92
separacja: AB: 1.4"

STF 677
jasności:  A:  7.86  B: 8.5
separacje: AB: 1.14" (w 2015 roku, obecnie prawie 1.16")
para AC skatalogowana jako RAO 35 AC, 7.86+13; rho 7.5" (pierwszy pomiar w 1999 roku)
składnik B dzieli się na kolejną parę: RBR 27 Ba,Bb, 6.4+7.7; rho 0.1" (pierwszy pomiar w 2013 roku)

 

STF 659 - świetny widok w powiększeniu pięćdziesięciokrotnym. Ukazywały się wtedy jako dwie ciemne, niemal jednakowe gwiazdy.

STF 676 - w 50x widać wydłużenie gwiazdy we właściwym PA (kącie pozycyjnym). Gwiazdy czysto rozdzielone w 128x pomimo widocznej różnicy jasności (nie bardzo precyzyjnie określiłem ją na około 0.5 mag), zachodni składnik ciemniejszy. Bardzo blisko, w odległości 40" znajduje się ciemna gwiazda o Vm 11.84. Na szkicu widoczna jest zarówno na głównym obszarze oraz na powiększonym fragmencie. Nie zapisałem w jakim powiększeniu miałem taki widok, najpewniej musiało to być w 128x, ewentualnie 176x lub 205x.

STF 677 - bardzo ciasna, delta-m również tutaj wydawała mi się na poziomie 0.5 mag. W powiększeniach 100x i 128x para ukazywała się jako ciasna ósemka. W 176x chwilami minimalnie udało mi się rozdzielić. W 205x stała się bardzo łatwa.
6' w kierunku z grubsza wschodnim widoczna jest para ciemnych gwiazd o jasnościach V około 12 o separacji 20". Gwiazda na szkicu oznaczona gwiazdką to TYC 4085-356-1 o wskaźniku barwy B-V 1.81 (wg SIMBAD; 1.93 wg UCAC 4), odległa jest od nas o około 1423.69 pc (+/- 91.82 pc). Niestety nie znalazłem informacji o typie widmowym. Nie przyglądałem jej się na tyle dokładnie, żeby zauważyć kolor.

STF 677 to gwiazda binarna o okresie obiegu wynoszącym w zaokrągleniu 362 lat (+/- 27). W ostatnich latach odkryto, że gwiazda C również jest grawitacyjnie powiązana, a B okazała się być dwoma gwiazdami, które wg szacunków okrążają wspólny środek masy w czasie dwudziestu lat. Czyli jest to system poczwórny.


Zdarza mi się natrafić na gwiezdne krajobrazy, które wydają się być w jakiś sposób doskonałe, jakby ktoś specjalnie je skomponował. Występują tam jakieś idealne proporcje pomiędzy gwiazdami jasnymi i ciemnymi, odległymi i bliskimi. Mógłbym na te sceny patrzeć godzinami, co oczywiście się nie zdarza, ale za to w mojej pamięci mają swoje specjalne miejsce. Gwiazdy wokół STF 677 właśnie są jednym z takich miejsc.

Pozostałe jak na razie to: najbliższa okolica współdzielona przez LDS 1879 i 35 Dra (ta scena jest absolutnie naj, cały czas mam ją świeżo w pamięci); grupka wokół STF 2155, też w Smoku (oba miejsca opisałem w TYM poście pod numerami odpowiednio 9/11 i 7/11) oraz HJ 2633 na pograniczu UMi i Dra (przedstawiona TUTAJ pod nr 2/13).

 

Na tym zakończyła się druga noc, ale jeszcze jestem winien szkic i mapkę:

 

STF659_676_677_Camelopardalis_120ED_2019-05-05_Poznan.thumb.jpg.9b24e0a5665f260f1e48b3d520d9fcef.jpg

 

1144636079_STF659_676_677_618_633_Aladin_DSS_overlays_warstwy.thumb.jpg.3c07743c4ceb815d42ca2cabd7c5001e.jpg

 

 

Trzecia noc to półtoragodzinny późny wieczór, ale za to satysfakcjonujący.

 

STF 584
jasności:  A:  7.61  B: 9.4
separacja: AB: 12"

AG 82
jasności:  A:  9.8  B: 11.2
separacja: AB: 26.4"

 

STF 584 - A lekko żółta. Bardzo duża różnica jasności pomiędzy składnikami. Postanowiłem zabawić się w ocenę separacji mając do pomocy jedynie diafragmę okularu, wyszło mi 10-15".
W 50x para łatwo rozdzielona, w 36x odrobinę trudniej a w 26x już była naprawdę trudna. (Nie zapisałem tego, ale najprawdopodobniej trudności przy 26 i 36x nie wynikały z separacji, tylko z różnicy jasności oraz jasnego tła, co musiało mieć znaczący wpływ na widoczność składnika B).

AG 82 - separację tutaj w przybliżeniu oceniłem na około 30". Dwie ciemne gwiazdy, wschodnia nieco ciemniejsza. Obie widoczne nawet w powiększeniu 21x.

Najładniejszy widok obu par oraz dominującej i zimnej Alpha Camelopardalis miałem w 50x. Alfa to nadolbrzym o typie widmowym O9Ia, odległy od nas o 1607 pc (z marginesem błędu +/- 275 pc). Gwiazdę otacza słaba mgławica refleksyjna vdB 30. Poniżej, pod szkicem zamieściłem wyeksportowany z Aladina fragment z rozjaśnionym zdjęciem DSS, na którym widać ją zataczającą łuk nad gwiazdą od strony północno wschodniej do południowo zachodniej.

 

584648982_STF584_AG82_AlfaCam_120ED_Poznan_2016-05-07.thumb.jpg.a373d37ef0ec63bbd42552ec4790656c.jpg

 

1704202642_alphacam_vdB30_Aladin_DSSstretched_overlays.jpg.622bdb0c150487c7d7acb1ff71284842.jpg

 

 

STF 602
jasności:  A:  8.81  B: 10.19
separacja: AB: 29"

STF 606
jasności:  A:  8.94  B: 9.7
separacja: AB: 37.6"

UC 1252
jasności:  A:  12.6  B: 12.75
separacja: AB: 21.9"

BU 313
jasności:  A:  7.29  C: 11.65  D: 13.21
separacje: AC
: 28.2"  AD: 36.3
para AB skatalogowana pod nazwą HDS 655; jasność B: 10.21 separacja AB: 0.3" (jedyny jak dotąd pomiar wykonany w 1991 roku).

 

STF 602 i 606 to szerokie pary. STF 602 odrobinę ciaśniejsza z większą delta-m którą w przybliżeniu oceniłem na 1 mag. STF 606 szersza z mniejszą delta-m (oceniłem ją mniej precyzyjnie na około 0.5 mag)

Najciekawsza jest UC 1252, bardzo ciemna para jednakowych gwiazd. W 50x źle je zidentyfikowałem - założyłem, że widzę jeden składnik, jaśniejszą gwiazdę widoczną na szkicu w kierunku północno zachodnim. W 100x po chwili dostrzegłem właściwe gwiazdy. Wiedząc czego szukam, spróbowałem powiększenia 75x, w którym gwiazdy widoczne były zerkaniem, ale wymagało to skupienia i nie było łatwe.

BU 313 AC to szczęśliwy traf, nie planowałem jej, ani o niej nie wiedziałem. Posłużyła mi jako jedna z gwiazd orientacyjnych do wykonania szkicu.

 

STF602_606_UC1252_BU313_Camelopardalis_120ED_Poznan_2016-05-07.thumb.jpg.36f6fee2bb8ef37b727d150bba660aaa.jpg

 

 

STF 604
jasności:  A:  9.09  B: 9.36
separacja: AB: 2,1"

MLR 399
jasności:  A:  7.84  B: 12.8  C: 10.37
separacje: AB: 27.2"  CD: 37
gwiazda A to para Aa,Ab - 8.71 + 9.52 separacja 0.3"

 

STF 604 to ciasna para dość ciemnych gwiazd. Rozdzieliłem je w 75x chociaż seeing mi to utrudniał, mniejszego powiększenia nie próbowałem.

MLR 399. Tutaj miałem problem z identyfikacją. Wiedziałem, że szukam trzech gwiazd, owszem, główna gwiazda była oczywista, ale nie znałem jasności separacji i kątów pozycyjnych jej towarzyszek. Na szkicu zaznaczyłem dwie prawdopodobne kandydatki. "B?" okazała się C, a "C?" to strzał w płot. Prawdziwej B ostatecznie nie dostrzegłem. Pod szkicem po raz kolejny zdjęcie DSS z dokładnymi oznaczeniami.

Gwiazdy były tutaj na tyle zagęszczone, że świetnie wszystko wyglądało w powiększeniu 205x. Przy powiększeniu stukrotnym można mieć wrażenie, że patrzy się na luźną i dość ubogą gromadę otwartą o średnicy około 10'.

 

STF604_MLR399_Camelopardalis_120ED_Poznan_2016-05-07.thumb.jpg.1a073cdb401a1be7a48e9a8b9b146f8f.jpg

 

STF604_MLR399_Aladin_DSS_overlays.jpg.f773b8981e67a167c6197e7e63bd625c.jpg

 

 

Na koniec spojrzałem jeszcze na gwiazdę karbonową, zmienną ST Cam (lub CGCS 769; Cool Galactic Carbon Stars). Jest to zmienna pulsująca o typie SRB. Typ widmowy to C5,4(N5) (wg AAVSO) lub C-N5 (wg Simbad). Zmiany jasności wahają się w przedziale od 9.5 mag do 12 mag.

Szkoda, że nie pokusiłem się o próbę oceny jasności. Oceniłem tylko kolor - całkiem mocno pomarańczowy. Nie miałem problemu z jej dostrzeżeniem (oraz określeniem jej koloru), więc zakładam, że była wyraźnie jaśniejsza od 11 mag.

 

Mapka zdobyczy trzeciej nocy:

 

Cam_3_Aladin_DSS_overlays.thumb.jpg.b9c1217c88499084efe6d42912311506.jpg

 

 

Cieszę się, że udało mi się dokończyć ten wątek. Nie czułem się komfortowo ze stanem w jakim go zostawiłem.

Pozdrawiam,
Wojtek

  • Like 4
Odnośnik do komentarza
Udostępnij na innych stronach

Dołącz do dyskusji

Możesz dodać zawartość już teraz a zarejestrować się później. Jeśli posiadasz już konto, zaloguj się aby dodać zawartość za jego pomocą.

Gość
Dodaj odpowiedź do tematu...

×   Wklejono zawartość z formatowaniem.   Usuń formatowanie

  Dozwolonych jest tylko 75 emoji.

×   Odnośnik został automatycznie osadzony.   Przywróć wyświetlanie jako odnośnik

×   Przywrócono poprzednią zawartość.   Wyczyść edytor

×   Nie możesz bezpośrednio wkleić obrazków. Dodaj lub załącz obrazki z adresu URL.

  • Ostatnio przeglądający   0 użytkowników

    Brak zarejestrowanych użytkowników przeglądających tę stronę.

×
×
  • Dodaj nową pozycję...

Powiadomienie o plikach cookie

Umieściliśmy na Twoim urządzeniu pliki cookie, aby pomóc Ci usprawnić przeglądanie strony. Możesz dostosować ustawienia plików cookie, w przeciwnym wypadku zakładamy, że wyrażasz na to zgodę.

© Robert Twarogal, forumastronomiczne.pl (2010-2020)