Skocz do zawartości
reqrut21

Pierwszy teleskop - problem z wyborem

Rekomendowane odpowiedzi

Jako, że jest to mój pierwszy post na forum to witam wszystkich :)

Ostatnie parę tygodni spędziłem na czytaniu różnych tematów i poradników odnośnie wyboru pierwszego teleskopu (tak naprawdę nie pierwszego, ale po dłuższej przerwie). Na ten moment wybrałem kilka propozycji i w dalszym ciągu nie umiem zdecydować się na wybór sprzętu, który byłby najbardziej dla mnie optymalny. Także pozwolę sobie przybliżyć moje preferencje:

1. W jakiej mieszkasz miejscowości - nie chodzi nam o konkret ale niebo. Czy jest to wolna od zaświetlenia wioska, czy zaświetlone lampami i neonami duże miasto, czy masz warunki podmiejskie ?

Tutaj jest największy problem mieszkam w centrum Katowic, a jakość nieba tutaj jak wiadomo jest tragiczna :( Ważne jest, że zakładam możliwość podjechania kilkanaście/kilkadziesiąt kilometrów na lepsze jakościowo miejsce. Według https://www.lightpollutionmap.info/ zakładam, że będzie możliwość obserwacji pod niebem "żółto"/"zielonym" (np. okolice Zawiercia lub w drugą stronę - Wisła).

2. Jaka konstrukcja teleskopu Cię interesuje ?

Tutaj mam największy dylemat. Nie jestem zdecydowany na konkretną konstrukcję. Zastanawiałem się zarówno nad Newtonem jak i refraktorem.

3. Gdzie najczęściej Będziesz prowadził obserwacje - mały blokowy balkon, duży taras czy miejscówka podmiejska ?

Balkon jest ale "nieużywalny" - drzewa wszystko zasłaniają. Tak jak wspomniałem obserwację w okolicach Katowic lub rzadziej okolice podmiejskie.

4. Co preferujesz w obrazach nieba - czy są to planety naszego US oraz nasz Księżyc i Słonko, czy tak zwany ,,głęboki   kosmos" DSO ?

Tutaj zdecydowanie chciałbym skupić się na DS'ach, planety oczywiście też chciałbym zobaczyć ale priorytetem są DS.

5. Jakim przedziałem cenowym dysponujesz ?

Planuję przeznaczyć na wszystko tj. teleskop + filtry i niezbędne akcesoria 2-3,5 tyś

 

Dodam od siebie, że z racji przypuszczalnie częstego podróżowania z teleskopem chciałbym się móc zmieścić bezproblemowo do mniejszego samochodu i nie umrzeć przy przenoszeniu sprzętu (blok 2 piętro) :)

To co biorę pod uwagę (nie jest to oczywiście lista zamknięta):

1) Newton SW 150/750 EQ3-2 ~1400 zł
2) Sky-Watcher MAK 127 EQ-3-2 ~2100 zł
3) Sky-Watcher 80 ED APO 80/600 OTAW z montażem ALT-AZ z mikroruchami (AZ5, TPL) / EQ-3-2 - to już droższa zabawa, ale przekonują mnie opinie na temat jakości otrzymanego obrazu, z drugiej strony mała apertura.
4) Synta na Dobsonie 8" - 10" bo chyba 12" to już za dużo

Nie wykluczam, że w przyszłości spróbuje swoich sił w astrofoto i 3 pierwsze teleskopy mogłyby być dobrą podstawą do pierwszych prób ale oczywiście zdaję sobie sprawę, że nie można mieć wszystkiego i najpierw skupię się na wizualu.

Trochę się rozpisałem i z góry dzięki za jakiekolwiek uwagi/opinie i oczywiście sugestie co wygląda na najlepszy zestaw pod moje preferencje.

Pozdrawiam!

 

 

 

 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Jak ma być do DSów i jeszcze w miarę mobilnie, to celuj w Dobsa 8-10". Pokaże największej, a wagowo wcale nie będzie cięższy/dużo cięższy od teleskopów na eq3-2. Jeśli chodzi o mobilność, kolega przewozi swoją ósemkę w Matizie, więc można :D

W tym budżecie spokojnie upolujesz używaną 10tkę i zostanie jeszcze na 2-3 dobre okulary.

 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Dzięki wielkie za odpowiedź! Właśnie zaczynam się skłaniać do 8" lub 10" na dobsonie. Pytanie tylko jakie polecilibyście okulary do takiego zestawu?

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Jak chcesz jechać na południe to przyjedź do nas, obserwuj wątki https://www.astropoludnie.pl/viewforum.php?f=22

Zerknij też na nasze miejscówki https://www.astropoludnie.pl/viewforum.php?f=33

 

Też mieszkam na 2-gim piętrze w bloku. Miałem dobsy 8, 8 flex, 10, 12, a obecnie 

https://www.astropoludnie.pl/viewforum.php?f=51

Nie jest łatwo.  Zwłaszcza jak masz  daleko z klatki do samochodu,  a nie możesz podjechać pod samą klatkę.  Zaniesienie przeżyjesz . Gorszy jest powrót, gdy o 4 rano wymęczony robisz 2 lub 3 tury do mieszkania.  12-tke pełną tubę woziłem kiedyś 3 - drzwiową Corsą D i jeszcze kumpel na przednim siedzeniu.

Okulary...W zestawie może dostaniesz do szerokich pól w zależności jakiej firmy kupisz to będzie 25mm lub 30mm i na początek wystarczą.  Kup do tego ES 14mm lub LVW 13mm. A następnie ES 8,8 lub LVW 8 i np Ortho Baadera 6mm. Jeżeli by się okazało,  że nie masz w zestawie okularów to po zakupie z zakresu 13-14 mm będzie Ci potrzebny np ES 24mm. Poczytaj o różnicach pomiędzy okularami ES i LVW. Ja osobiście wolę LVW, ale większość chyba poleci ES. Poczytaj dluuuugie wątki o okularach do dobsow 8 i 10.

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

He he 😀 dlatego ja poszedłem na kompromis. SCT8 to JEST w miarę uniwersalny teleskop. Pewnie, to tylko 8 cali. Ale mały, lekki, mobilny. A swoje już pokaże. 

Z mojego skromnego doświadczenia - duże lustro jest super, gdy masz ciemne niebo. Gdy nie masz, to kompromis jest najlepszym rozwiązaniem. 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
48 minut temu, reqrut21 napisał:

1) Newton SW 150/750 EQ3-2 ~1400 zł

2) Sky-Watcher MAK 127 EQ-3-2 ~2100 zł
3) Sky-Watcher 80 ED APO 80/600 OTAW z montażem ALT-AZ z mikroruchami (AZ5, TPL) / EQ-3-2 - to już droższa zabawa, ale przekonują mnie opinie na temat jakości otrzymanego obrazu, z drugiej strony mała apertura.
4) Synta na Dobsonie 8" - 10" bo chyba 12" to już za dużo 

 Ad 1. Stosunkowo małe ale tanie. Na giełdzie znacznie taniej. 

Ad 2. Mak 127 to moim zdaniem nie jest najlepszy sprzęt na pierwszy teleskop. Taki maczek ma wąskie pole. Sprzęt do dużych powiększeń. Trochę DSów tym zobaczysz, ale to jego pole... 

Ad 3. EDek jest OK. ALT-AZ i jeden i drugi, AZ5 czy TPL nie jest OK. Ale to mała apertura. DSy powiedzmy takie lornetkowe. 

Ad 4. 8cali już coś pokaże. Im więcej apertury, tym więcej/lepiej widać. Ale noszenie tych klamotów jest umiarkowanie wygodne. 

Z tej listy chyba rzeczywiście 150/750 ze względu na mobilność. EQ3-2 łatwo przerobić na ALT-AZ i wtedy staje się po prostu wygodnym montażem, choć trochę waży. 

Zastanów się nad AZ4. Nie ma mikroruchów, ale jest wygodny. 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Bardzo wszystkim dziękuję za opinie i rady. Na razie zastanawiam się między dobsonem 8" i 10" ewentualnie ten 150/750 trochę kusi.

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

150/750 na az4 to też fajna opcja. Pokaże nieco mniej, niż 8 czy 10" ale za to będziesz w stanie zanieść cały sprzęt do auta na jeden raz. Musisz pomyśleć, czy bardziej stawiasz na wygodę w transporcie czy jednak na efekt podczas obserwacji.

Skorzystaj z zaproszenia kolegi Saatariusa, nic nie zastąpi obejrzenia sprzętu na żywo, dużo łatwiej będzie ci podjąć decyzję.

  • Like 4

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Zdecydowałem się ostatecznie na GSO 8” Delux + ES  14mm . Jak myślicie, czy na początek taki zestaw wystarczy czy jeszcze coś dodać/zamienić? 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
3 godziny temu, tomchm napisał:

Ja zadam inne pytanie - czy masz już doświadczenia w prowadzeniu obserwacji astronomicznych?

Z dużym prawdopodobieństwem możesz założyć, że kolega nie ma większych doświadczeń. 

4 godziny temu, reqrut21 napisał:

Zdecydowałem się ostatecznie na GSO 8” Delux + ES  14mm . Jak myślicie, czy na początek taki zestaw wystarczy czy jeszcze coś dodać/zamienić? 

Czyli stawiasz na wyjazdy. Zanim zakupisz, to warto to zobaczyć jak w rzeczywistości 8 cali wygląda. Dla jednych to niewielkie ustrojstwo, dla innych to bardzo niewygodny sprzęt. 

Poszukaj ludzi w okolicy, umów się na obserwacje. 

Wybrałeś jeden dobry okular. 

Poczytaj o źrenicy wyjściowej. 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Cześć. W okolicach Katowic to polecam jakiegoś ED-ka SW.  Możesz się zaopatrzyć w 100 mm a jak dasz radę ( finansowo ) to i w 120 mm. To tak z mojego olbrzymiego doświadczenia polecam. Duża lornetka też jest O.K. ( jako dodatek Też ). Dla mnie wyjazdowa logistyka związana z dużymi lustrami jest tragiczna ale to tylko moje zdanie. Sam sprawdź abyś nie " umoczył ".

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
11 minut temu, Foton napisał:

Dla mnie wyjazdowa logistyka związana z dużymi lustrami jest tragiczna ale to tylko moje zdanie. Sam sprawdź abyś nie " umoczył ".

Nie tylko Twoje zdanie 😎

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
5 godzin temu, tomchm napisał:

Ja zadam inne pytanie - czy masz już doświadczenia w prowadzeniu obserwacji astronomicznych?

Bardzo małe tj. kilka lat temu z kumplem obserwowaliśmy niebo przez jego - o ile dobrze pamietam - dobsona 10” także można założyć, że jestem początkującym.

1 godzinę temu, Foton napisał:

Dla mnie wyjazdowa logistyka związana z dużymi lustrami jest tragiczna ale to tylko moje zdanie. Sam sprawdź abyś nie " umoczył ".

Właśnie oglądałem na żywo 8” i 10”. Dlatego też skłaniam się bardziej przy mniejszej tubie bo jednak zakładam wyjazdy poza miasto. 

1 godzinę temu, Foton napisał:

W okolicach Katowic to polecam jakiegoś ED-ka SW.  Możesz się zaopatrzyć w 100 mm a jak dasz radę ( finansowo ) to i w 120 mm.

Rozpatrywałem ED80 lecz tutaj koszt samej tuby jest praktycznie dwa razy wyższy. Uznałem na ten moment, że zaryzykuję z tańszą opcją 8” bo jeśli nawet to nie będzie to, to nie będę stratny (chociaż nie wiem czemu miałoby się tak stać ;) ). 

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Jeżeli obserwowałeś niebo przez teleskop kilka lat temu i miałeś przerwę, to rzeczywiście jesteś początkujący, i to bardzo.

Dla takich osób ja udzielam jednej głównej rady: Na początek nie kupować żadnego teleskopu!

Co więc w zamian? Oto ścieżka, jaką ja proponuję Tobie:

1. Zaopatrzenie się w mapę nieba lub w odpowiednią smartfonową aplikację, np. Stellarium, SkySafari itp. Piszę to po to, abyś na początku zapoznał się z samym niebem i jego gwiazdozbiorami. Astronomowie, mówiąc o obserwacjach ciał niebieskich, najczęściej używają (jeśli chodzi o lokalizację) właśnie gwiazdozbiorów, np. M42 w Orionie, M35 w Woźnicy itp. 

2. Kolejny krok to zakup lornetki o aperturze 50mm lub 70mm + głowica + statyw. Taki sprzęt jest bardzo lekki i łatwy w użyciu. Będąc pod odpowiednio ciemnym niebem (np. w Bieszczadach) możesz bardzo dużo DS-ów znaleźć przy pomocy małej lornetki 10x50. Dodatkowo nauczysz się prowadzić obserwacje w małym polu widzenia (kilka stopni) oraz poznasz smak odnajdywania DS-ów ;) 

3. Równolegle nawiąż kontakt z kimś z twojej okolicy i umówcie się na wspólne obserwacje. Z reguły każdy człowiek ma inny sprzęt, tak więc będziesz miał okazję popatrzeć sobie na niebo przez sprzęt, oraz obejrzeć sam sprzęt;

4. Kiedy już pooglądasz sobie niebo przez lornetkę oraz przez sprzęty kolegów, i dodatkowo obejrzysz sobie sprzęt kolegów, to wówczas sam już będziesz wiedział, co sobie kupić. Każdy z nas jest inny, ma inne możliwości finansowo-logistyczne, inne oczekiwania optyczne itp. Wrażenia z obserwacji wizualnych są wysoce subiektywne i to co dla innych będzie w jak najlepszym porządku, to dla drugich będzie nie do zaakceptowania - vide rozmiar aberracji chromatycznej w refraktorach. W każdym bądź razie nie spiesz się z zakupem teleskopu - to zawsze zdążysz zrobić.

A zrobisz jak uważasz :) 

 

Pozdrawiam

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
1 godzinę temu, tomchm napisał:

Jeżeli obserwowałeś niebo przez teleskop kilka lat temu i miałeś przerwę, to rzeczywiście jesteś początkujący, i to bardzo.

Czy ja wiem.. większość początkujących przed zakupem w ogóle teleskopu na oczy nie widziała :)

Lornetka na początek jest ok, mniej problemów, banalna obsługa, duże pole widzenia itp itd. Tylko pytanie czy się kolega nie zniechęci, bo DSy w takiej 10x50, poza dużymi gromadami otwartymi to malutkie mgiełki. A w 8" i pod dobrym niebem większość Messierów wygląda już zacnie.

Do tych słabizn rozsmarowanych na granicy widoczności trzeba jednak trochę dojrzeć, musi się to człowiekowi opatrzeć żeby robiło wrażenie.

 

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
2 godziny temu, tomchm napisał:

Dla takich osób ja udzielam jednej głównej rady: Na początek nie kupować żadnego teleskopu!

Tu pozwolę się nie zgodzić. Zaczynałem od lornetki tak jak większość osób poleca, ale dopiero zakup MAKa 127 sprawił, że astronomia mnie pochłonęła. 

 

2 godziny temu, tomchm napisał:

możesz bardzo dużo DS-ów znaleźć przy pomocy małej lornetki 10x50

Oczywiście się zgadza. Ale frajdę z oglądania łatwej M13 przez lornetkę miałem dopiero jak obejrzałem tą gromadę w teleskopie.

 

2 godziny temu, tomchm napisał:

W każdym bądź razie nie spiesz się z zakupem teleskopu - to zawsze zdążysz zrobić.

A ja żałuję, że tak długo zwlekałem z zakupem... :P

 

10 godzin temu, reqrut21 napisał:

Zdecydowałem się ostatecznie na GSO 8” Delux + ES  14mm . Jak myślicie, czy na początek taki zestaw wystarczy czy jeszcze coś dodać/zamienić? 

Na początek dobry zestaw, ale potrzebujesz też okularu dającego większą źrenice wyjściową. Radzę poczytać o okularach i źrenicy wyjściowej. Jak jesteś przekonany, że logistyka z tą tubą Ciebie nie zrazi i będziesz ją woził pod ciemniejsze niebo to powinieneś być zadowolony.

 

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
9 godzin temu, pmochocki napisał:

 

 

Na początek dobry zestaw, ale potrzebujesz też okularu dającego większą źrenice wyjściową. Radzę poczytać o okularach i źrenicy wyjściowej. Jak jesteś przekonany, że logistyka z tą tubą Ciebie nie zrazi i będziesz ją woził pod ciemniejsze niebo to powinieneś być zadowolony.

 

Tam ma w zestawie 30mm,  które jest w miarę przyzwoite więc ja osobiście na początku kupił bym właśnie 13-14mm, a następnie z okolic 8-9mm zostawiając wymianę 30-tki na koniec, ale co kto lubi😊

  • Like 2

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
17 minut temu, Setaarius napisał:

Tam ma w zestawie 30mm,  które jest w miarę przyzwoite więc ja osobiście na początku kupił bym właśnie 13-14mm, a następnie z okolic 8-9mm zostawiając wymianę 30-tki na koniec, ale co kto lubi😊

Dokładnie, ta 30tka to jest okular Erfle'a z serii Super View z 68-stopniowym polem własnym, w f/6 powinien dawać przyzwoite obrazy.

  • Like 2

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
11 godzin temu, astrobonq napisał:

Czy ja wiem.. większość początkujących przed zakupem w ogóle teleskopu na oczy nie widziała :)

No to może nie jest tak źle :) Stellarium to już trochę czasu sobie używam, a przez lornetkę czasami patrzę, głównie przy okazji jakiś podróży. Także nazwałbym sobie Początkujący+ :) 

10 godzin temu, pmochocki napisał:

Oczywiście się zgadza. Ale frajdę z oglądania łatwej M13 przez lornetkę miałem dopiero jak obejrzałem tą gromadę w teleskopie.

Etap lornetki jednak już chyba właśnie przeszedłem, tj. mam podstawową i sobie obserwuje od czasu do czasu niebo, a chęć kupna wynikła właśnie z tego jak wyglądało niebo kilka lat temu przez tego dobsona.

44 minuty temu, Setaarius napisał:

Tam ma w zestawie 30mm,  które jest w miarę przyzwoite więc ja osobiście na początku kupił bym właśnie 13-14mm, a następnie z okolic 8-9mm zostawiając wymianę 30-tki na koniec, ale co kto lubi😊

Właśnie głównie z tego względu zakupiłem GSO zamiast SW. Poczytałem trochę o porównaniach i wychodzi na to, że okulary z GSO są na tyle znośne, że na początek powinny wystarczyć.

Mam jeszcze takie pytanko, poczytałem trochę o filtrach i ogólnie optyce „dodatków” i czy w tym momencie filtr mgławicowy ma przy mojej konfiguracji sens?

Pozdrawiam i dzięki za wszystkie rady :) 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Ma sens, ale ja bym na początek wolał inwestować w okulary niż filtr UHC lub OIII. Jest tyle obiektów do oglądania bez filtra,  że naprawdę można bez niego przeżyć.  Ja mam UB Oriona,  ale rzadko go używam. 

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
59 minut temu, reqrut21 napisał:

Mam jeszcze takie pytanko, poczytałem trochę o filtrach i ogólnie optyce „dodatków” i czy w tym momencie filtr mgławicowy ma przy mojej konfiguracji sens?

Filtry mgławicowe dają zupełnie nowe możliwości w stosunku do obserwacji bez nich. Wiele obiektów mgławicowych widać tylko z filtrem, pozostałe z filtrem widać lepiej niż bez. Na początek brałbym chyba UHC, jest najbardziej uniwersalny.

Ale chyba lepiej rzeczywiście najpierw zainwestować w okulary, nauczyć się obserwować teleskopem itd. Większość mgławic to wymagające obiekty, mgiełki ledwo widoczne na granicy widoczności. Za to jak już się je odnajdzie i wypatrzy, to satysfakcja jest duża :)

 

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
3 minuty temu, astrobonq napisał:

Większość mgławic to wymagające obiekty, mgiełki ledwo widoczne na granicy widoczności.

Haha no szczerze to zakładam ostrożnie, że kilka pierwszych obserwacji to zobaczę co najwyżej księżyc i może jakoś się odnajdę „na mapie” nieba :) 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
54 minuty temu, reqrut21 napisał:

Haha no szczerze to zakładam ostrożnie, że kilka pierwszych obserwacji to zobaczę co najwyżej księżyc i może jakoś się odnajdę „na mapie” nieba :) 

Bardzo dobre i realistyczne założenie, tu trzeba trochę czasu żeby strzelać obiektami jak z rękawa :D 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
1 godzinę temu, reqrut21 napisał:

Haha no szczerze to zakładam ostrożnie, że kilka pierwszych obserwacji to zobaczę co najwyżej księżyc i może jakoś się odnajdę „na mapie” nieba :) 

Bez przesady. Oriona znajdziesz bez problemu. M42 jest poniżej pasa 3 gwiazd. 

A to obecnie królowa mgławic. 

Reszta przyjdzie z czasem. 

Też uważam, że lepiej inwestować na początek w okulary. Filtry przydają się, ale nie na początku. Jedynie zmienny polaryzacyjny, jeśli chcesz oglądać Księżyc. Ale zamiast polara można po prostu obserwować wieczorem na jasnym niebie. 

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
Godzinę temu, kjacek napisał:

Bez przesady.

Ha! Zapomniał wół jak cielęciem był :D Ja jeszcze pamiętam swoje początki, pierwsze kilka sesji poszło na złapanie jakiejkolwiek orientacji na niebie, nie byłem w stanie znaleźć czegokolwiek poza łysym i planetami. No ale jak tu kolega już coś paczał przez lornetkę, to powinno pójść łatwiej :) 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Właśnie. Ja pamiętam moją pierwszą obserwację. Byłem w miejscowości Granica w Kampinoskim Parku Narodowym na platformie przy bagnach. Był luty 2018r. Odnalazłem jedynie dwa obiekty: M42 i M45. A największe zaskoczenie: ale mało widać...

A pole widzenia wynosiło 4,40

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Gość
Dodaj odpowiedź do tematu...

×   Wklejono zawartość z formatowaniem.   Usuń formatowanie

  Maksymalnie dozwolone są tylko 75 emotikony.

×   Odnośnik został automatycznie osadzony.   Przywróć wyświetlanie jako odnośnik

×   Przywrócono poprzednią zawartość.   Wyczyść edytor

×   Nie możesz bezpośrednio wkleić grafiki. Dodaj lub załącz grafiki z adresu URL.


  • Przeglądający   0 użytkowników

    Brak zarejestrowanych użytkowników, przeglądających tę stronę.

×
×
  • Dodaj nową pozycję...

Powiadomienie o plikach cookie

Umieściliśmy pliki cookies w Twoim systemie by zwęszyć funkcjonalność strony. Możesz przeczytać i zmienić ustawienia ciasteczek , lub możesz kontynuować, jeśli uznajesz stan obecny za satysfakcjonujący.

© Robert Twarogal, forumastronomiczne.pl (2010-2019)