Skocz do zawartości
adam_bie

Wakacyjna odyseja kosmiczna z H400

Rekomendowane odpowiedzi

Odyseja kosmiczna to najlepsze określenie na to co działo się w sierpniu na niebie nad Kaszubami gdzie byłem na wakacjach.

Gdyby ktoś zagwarantował mi 3 pogodne noce w okresie mojego wyjazdu brałbym w ciemno a pogodna okazała się większość nocy! Coś niesamowitego, mam odnotowane 10 wypadów w teren krótszych i dłuższych z czego dwa poświęciłem na testy sprzętu i szukanie dobrej miejscówki.

 

Mam w planie opisywać tutaj sukcesywnie moje przygody z obiektami z listy H400 z którą zabawę rozpoczynam. Może zmotywuje mnie to bardziej gdy podzielę się tym co i jak widziałem.

 

Początek sierpnia niestety zdominowany był jeszcze przez Księżyc także zanotowałem:

 

2015-08-03:

Wyjazd miał głównie na celu znalezienie miejscowki z dala od światel i możliwie wysoko żeby uciec od ogromnej wilgoci od pobliskich jezior.
Pod domkiem w którym pomieszkuję drzewa zasłaniaja każdy kierunek, widać oświetlenie pobliskich domków a wilgoć jest taka że wszystko ocieka wodą.
Na polach znalazłem wzniesienie z którego jest idealny widok dookola, znacznie mniej mokro i żadnych widocznych świateł.
Przy lekkim zachmurzeniu widzialem 2 łuny, małe, nieporównywalnie mniejsze niż te jakie mam na  Dolnym Śląsku w najlepszych miejscach.

Więc miejscówkę już mam.

 

2015-08-05:

Księżyc wciąż na niebie także porównywałem widoki w Resoluxie 10x50, Fujinonie 16x70 oraz SkyMasterze 25x100.

Wygrał w moim odczuciu Resolux dający tak ostre obrazy gwiazd że aż kłujące w oczy. Brzegi pola widzenia oczywiście tracą tę ostrość.

Fujinon i jego legenda... Mnie zawiódł, nie widzę tej 'legendarności'. Oczywiście obraz jest dobry, przyjemny w odbiorze ale gwizadki skrzą, nie kłują w oczy jak w moim Resoluxie i mówię tu też o tych ciemniejszych niż 4 mag.

Na koniec SM 25x100 który swoje wady oczywiście ma ale nadrabia aperturą. Bije Fujinona na widokach DSów pokazując więcej prawie na każdym obiekcie, trzeba jednak przełknąć niedoskonałości obrazu. Ja jednak póki co wolę widzieć więcej, wyraźnie więcej także SM 25x100 w parze z Resoluxem 10x50 będą najczęściej w użyciu.

 

Następne noce były już solidnie ciemne i coraz dłuższe także wtedy przyszedł czas na obserwacje obiektów z listy H400 którą rozpocząłem. Jako że miałem tylko lornetki skupiłem się głównie na gromadach otwartych, padło też kilka planetarek.

 

Ale o tym w następnym poście jak tylko czas którego niestety bardzo mało pozwoli napisać więcej.

 

Na zakończenie tej części moje wyjazdowe stanowisko obserwacyjne:

post-4293-0-73416700-1440448125_thumb.jp

  • Like 8

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach
 

Fujinon i jego legenda... Mnie zawiódł, nie widzę tej 'legendarności'. Oczywiście obraz jest dobry, przyjemny w odbiorze ale gwizadki skrzą, nie kłują w oczy jak w moim Resoluxie i mówię tu też o tych ciemniejszych niż 4 mag.

 

Marek dał za to lajka? I nie skomentował?  :D 

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Pewnie zaklął szpetnie pod nosem coś o "przyrodzeniach, których liczbą jest sto" i zamilkł, szukając ciętej riposty.

 

Mam dwa pytania:

Czy doczekamy się listy padniętych obiektów?

Co to za wysięgnik, na którym wisi 25x100?

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Marek dał za to lajka? I nie skomentował?  :D

:D

Adam się jeszcze wyrobi, spokojnie.

Jeśli jest w stanie przełknąć wady optyczne SkyMastera, to znaczy że jest na początku drogi pełnej zakrętów i wydziwiania ;)

Co do niewidzenia legendarności wszelakich, znam gorsze przypadki - na jednym zlocie pewien jegomość nie widział różnicy między Nikonem VII a Fujinonem - i to jest dopiero ból! ;) :P

 

A nie psując już tematu, ciekaw jestem Adamie, ile wyhaczysz obiektów z listy. Tam jest sporo kłaków ciemniejszych niż 11mag, więc raczej podstawowym instrumentem tego projektu będzie musiała być dwururka 25x100.

  • Like 2

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Jeszcze z wątku sprzętowego:

 

25x100 na zdjęciu wisi na dużym żurawiu z Astrokraka ale mocowanie samej lornety to moja inwencja. Lorneta wisi na głowicy kulowej Triopo NB3S dzięki czemu mogę leżeć na leżaczku i mieć statyw obok siebie bez konieczności wpełzania pod niego. Całkiem wygodne rozwiązanie.

Opisałem to tutaj: http://www.forumastronomiczne.pl/index.php?/topic/8033-komfortowe-obserwacje-z-25x100/.

Mam też 3 opaski grzejne które daję na obiektywy i okręcam wokół okularów. Wilgoć nie ma szans, wszystko ocieka wodą a ja mogłem obserwować bez żadnego kłopotu.

 

A w drażliwym temacie legendarności Fujinona sporostuję może nieco: obraz z Fuji jest b. dobry, wyraźnie lepszy niż z SM.

Tu nie ma wątpliwości ale po sprzęcie który teraz kosztuje astronomicznie dużo spodziewałbym się więcej i tyle. W moim odczuciu Resolux 10x50 daje przyjemniejszy obraz z ostrymi jak szpilki gwiazdami w centrum. Może trzebaby porównać Fuji któregu używałem z innym Fuji, może coś z nim nie tak?

Gdybym zapragnął mieć lornetkę 70mm raczej będzie to BA8 choć musiałbym to zweryfikować organoleptycznie. Zaoszczędził bym sporo kasy.

 

Mojego SM kolimowałem niezliczoną ilość razy, może po prostu udało mi się trafić z ustawieniem jej pod siebie i jakoś się z nią dogaduję. koniec końców to co w 70mm lekko majaczy w 100mm jest oczywiste i można poszukiwać lekkiego detalu. Przełknąć trzeba masakrę na obrzeżach pola widzenia ale w centrum jest przyzwoicie.

 

 

 

Do rzeczy i tematów obserwacyjnych jednak:

 

######

2015-07-21, miejsce: Sady, okolice Wałbrzycha

H400 (podejście 1, rezultat 3/400)

To jeszcze przedwakacyjny wypad w moje najbliższe okolice, tym razem z Taurusem 380. Nie obiecywałem że wszystko będę łupał w 25x100 :).

Dodaję ten wpis dla porządku chronologicznego, następne kilka sesji to już 'wakacyjna odyseja' i lornetki.

Padł komplet z Orła:

 

NGC6781: mgławica planetarna, 11,8 mag, rozmiar 111''.

ngc6781.jpg.184dbaea4f0c8c24ae255e79b3f9

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Komentarz do grafik które wstawiam: wszystkie wstawiam w tej samej skali żeby pokazywały zróżnicowanie obiektów. Wybieram widok o FOV 1,3 stopnie co odpowiada widokowi w średnim powerze (12mm, 60x) mojego refraktora. Dla większych obiektów skala może być inna ale zawsze będę zaznaczał że jest zmiana.

Co zanotowałem:
Dość latwa, wyraźna i rozległa.
Okrągły placek bez widocznych detali widoczny bez kłopotu bez filtra w zestawie 15'' + N26mm. Z filtrem UB oczywiście lepiej. Spoglądałem tez przez 14mm ale nie wydobyłem więcej detali, placek sie tylko powiększył.

NGC6755: gromada otwarta, 7,5 mag, rozmiar 15'.

ngc6755.jpg.d6ec76607830fe7c979ba7c609be

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Łatwa gr otwarta, rozległa niezbyt skoncentrowana.
Widoczna w bez kłopotu w lornetce 10x50. W 15 calach i N26 wypelnia 1/4 pola widzenia.

NGC6756: gromada otwarta, 10,6 mag, rozmiar 4'.

ngc6756.jpg.5156cb811f97f9156e659829caa1

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Trudniejsza gr. otwarta w bezpośrednim sąsiedztwie 6755. Znacznie mniejsza, bardziej skoncentrowana i znacznie słabsza. Patrząc na wprost widoczna jako mgiełka z której wyskakują gwiazdki ale do pełniejszego jej rozbicia trzeba było spoglądać zerkaniem.

 

Po tym wypadzie miałem troszkę przemyśłeń jak lepiej notować wrażenia z obserwacji, muszę o tym poczytać jeszcze. Natomiast problemy z notowaniem przy zimnie czy wilgoci postanowiłem rozwiązać używając dyktafonu. Mam w telefonie aplikację 'night mode' która ściemnia ekran niemal do zera, niewile widać ale da radę uruchomić dyktafon. Tyle mi trzeba.

 

CDN.

  • Like 4

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

No to następna porcja.

 

2015-08-07, miejsce: Kaszuby, okolice jeziora Gwiazda

 

H400 (podejście 2, 5 obiektów, rezultat 8/400)

 

Tym razem obiekty w Lisku a w użyciu jedynie lornetka 25x100:

 

NGC 6830: gromada otwarta, 7.9 mag, rozmiar 12'

ngc6830.jpg.c8757769a5afcbf4bdb58f6b9120

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Niewielka, dosc skoncentrowana gromada powyzej 12 Vul.

NGC 6823: gromada otwarta, 7.1 mag, rozmiar 12'

ngc6823.jpg.7867b2af7090fd65d5de1c8d1689

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Położona na skraju charakterystycznego trójkąta złozonego z wielu gwiazd tworzących linie jego boków.
Gromada mniej skoncentrowana niż poprzedniczka, mająca w tle obszar mgławicowy, wyrażnie widac pojasnienie tla w calej okolicy.

NGC 6882/6885:

56438c8b75424_ngc6882ngc6885.jpg.ce07dcc

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

NGC6882 wg listy 400 gromada otwarta, 8.1 mag, rozmiar 18', według listy z http://www.deepskywatch.comjest to asteryzm... ktoś pomoże?

NGC6885 gromada otwarta, 8.1 mag wg deepskywatch, 6 mag według listy H400, rozmiar 7'

Zanotowałem: piękna gromada (gromady?) położona pośród jaśniejszych gwiazd. Widok rzucil mi sie w oczy gdy bez celu przeglądałem okolicę, potem odszukałem ją już planowo. Bardzo ladny obiekt choc nie widzialem podwojnosci tej gromady.

Prawdopodobnie obserwowałem mniejszą NGC 6885 nie rozpoznając 6882 jako osobnego obiektu otaczającego 6885.

NGC 6940: gromada otwarta, 6,3 mag, rozmiar 31'

ngc6940.jpg.dddaf0d8535a29d1ba41726a9505

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Ładna, duża, średnio skoncentrowana gromada. Pocket Sky Atlas nie klamie pokazując ją jako większe kółeczko - wypełnia niemal całe pole widzenia 25x100.
 

 

Były to moje pierwsze prawdziwe nocne obserwacje na Kaszubach. Byłem pod dużym wrażeniem tego jak ciemne jest tu niebo. Początek obserwacji to oczywiście miotanie się po klasyce, nie mogłem sobie odmówić zobaczenia jak Hantle czy M71 wypadną pod porządnym niebem. Oczywiście rewelacja.

 

Zasięg oceniłem na co najmniej 6,1 mag ale zaznaczam że mam lekką wadę wzroku a okularów unikam więc prawdopodobnie słabiej widzę gwiazdki. Nie zdziwiłbym się gdyby ktoś stojący obok zobaczył coś pod 7 mag.

W okolicach mojego domu jestem w stanie wypatrzyć 5,7 mag i to nie zawsze także tu jest znacznie lepiej. Na następne wypady przygotowałem rejony do metody zliczania gwizad - najczęściej używałem trójkąta rozpostartego między gwiazdami Alpheratz, Algenib i Markab w Pegazie. Zwykle doliczałem się 13 gwiazd co daje 6,3 mag.

  • Like 3

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Kolejna nocka

 

2015-08-09, miejsce: Kaszuby, okolice jeziora Gwiazda

 

H400 (podejście 3, 7 obiektów, rezultat 15/400, obserwacje SM 25x100)

 

Tym razem obiekty z Łabędzia:

 

NGC 6826 mgławica planetarna, 8,8 mag, rozmiar 27'', mgł. mrugająca:

ngc6826.jpg.c55abb9090818eb84cf8c6970db9

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Szybko zlokalizowałem bo nalot na nią opanowałem już z teleskopem,

widoczna wyraźnie jako najjaśniejsza, troszkę 'rozciapana' gwiazdka w okolicy która całkiem gaśnie przy patrzeniu na wprost. Koloru nie dostrzegłem ale z kolorami to ja mam zawsze problem.

Ogólnie ciekawe doświadczenie to poszukiwanie mgławic planetarnych lornetką. Dotychczas oglądając je teleskopem nie zawsze byłem pewien czy widzę dobry obiekt w 'najdłuższym' okularze, zwiększałem powiększenie i nie było wątpliwości. Mając lornetkę powiększenie jest niewielkie i zmienić się go nie da, okazuje się jednak że znalezienie wielu mgławiczek nie stanowi kłopotu, trzeba troszkę wprawy i idzie bez problemów.

NGC 6866: gromada otwarta, 7,6 mag, rozmiar 7'

ngc6866.jpg.8c0f6199ec635876743b2dc9b8bf

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Dość mała i ciemna gromadka w pobliżu jasnej gwiazdki (chyba chodziło mi o HIP 98610). Nie rozbita, widoczna jako mgiełka.

NGC 6910: gromada otwarta, 7,4 mag, rozmiar 8'

ngc6910.jpg.1647ea3102300cc4f08005685594

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Mała i ciemna gromada w poblizua Sadra. Sadr dominuje i gasi wszystko w polu widzenia wobec tego obiekt trudniejszy od poprzedniczki.

NGC 6834: gromada otwarta, 7,8 mag, rozmiar 5'

ngc6834.jpg.485ff63204f0497ac033f1077a46

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Łatwy nalot od strony Albireo, dość ciemna i mala gromada ale wyraźnie widoczna bo otoczona ciemnymi mgławicami (?), widoczna jako jedyne światełko w ciemnej okolicy.

NGC 7062: gromada otwarta, 8,3 mag, rozmiar 7'

ngc7062.jpg.1a0c21ab5d413886c2b046dfb978

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Nalot od M39, znajduje się poniżej układu gwiazd podobnego do malej odwróconej strzały.

NGC 7086: gromada otwarta, 8,4 mag, rozmiar 9'

ngc7086.jpg.238d4e349745ff2d31958b8d3b7f

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

Podobna okolica, wystarczy skierować się na drugą stronię M39, znalazłem ją  na końcu układu gwiazd przypominającego mi fajkę.

NGC 7000: mgławica, 4 mag, rozmiar 120'

56438d99e4472_ngc70008stopni.jpg.2e5d638

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/, zdjęcie w innej skali, FOV około 8 stopni.

Mgł Ameryka Północna - klasyk najlepszy w 10x50 ze względu na duży rozmiar. Widoczna bez kłopotu bez filtrów UHC, z nimi jeszcze bardziej wyraźna.
 

Obiekty które planowałem obejrzeć ale odpuściłem:

 

NGC 7128 odpuscilem ze względu na trudności manewrowania w samym zenicie.

 

NGC 7008 - mgł planetarna, chwilkę jej szukałem ale odpuścilem bo to byl sam zenit i trudno bylo nawigować sprzętem

 

NGC 7044 - nie zanotowałęm nic poza 'zaliczeniem' obiektu, do powtórki.

 

 

Tej nocy pooglądałem jeszcze 'emki' z okolic Wodnika, Koziorożca i Ryb:  M72, M73, mgławica Saturn, M2. Był Welon i Miotła z Trójkątem Pickeringa pomiędzy (z filtrami UHC).

Nie pominąłem również Strzelca, zajrzałem tam na początku wieczoru. Gdy zobaczyłem o ile lepiej na tym niebie wygląda M22 rzuciłem się jeszcze na zachodzącą M3 i szczęka opadła mi nisko. Zanotowałem: jasna , biała wręcz dająca po oczach, ze skrzącymi się gwiazdami na obrzeżach.

Poza M3 największe wrażenie zrobiła na mnie M33 - niesamowicie wyraźnie widoczna, mam wrażenie że niemal widać było jej spiralną strukturę. Podobne widoki pamętam z 8 calowej Synty.

 

Wniosek nasuwa się jeden - mamy przerąbane na Dolnym Śląsku, w najlepszych miejscach u siebie mam znacznie, znacznie gorsze niebo niż na mojej Kaszubskiej miejscówce.

 

CDN.

  • Like 8

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

W której części Kaszub rezydowałeś? Możesz zdradzić, gdzie była twoja miejscówka?

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Byłem nad jeziorami Wiejskie i Gwiazdy, to jest pomiędzy miejscowościami Brzeźno Szlacheckie i Borowy Młyn.

Niebo obserwowałem z: 54.004713, 17.272960, google maps ładnie pokaże Ci gdzie to.

Jest to wzniesienie na polach z którego jest dobry widok na wszystkie strony poza północnym zachodem gdzie oddalone drzewa zabierają kilka stopni widoku. Minusem jest duża wilgoć ale tym się nie przejmowałem - opaski grzejne załatwiły problem. Drugi minus to lekko zaświetlone niebo (jedna łuna) na południu/południowym wschodzie. Chyba od Koczały.

 

Wg map LP lepsze niebo jest na południe od mojego miejsca jest jednak jedno ALE: tam niebo jest lepsze bo to tereny pokryte lasami, takimi przez duże L. Jeździłem tam trochę rowerem wypatrując miejscówek, ale nic nie znalazłem. Może cośtam jest ale miałem mało czasu na poszukiwania - mam trójkę dzieci więc mój wolny czas w ciągu dnia liczę zwykle w milisekundach:).

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Masz szczęście mieszkać nie tak daleko od tego miejsca.

Ja najbliższą miejscówkę koło domu mam bardzo kiepską (20 minut jazdy): jest to granica żółtego/pomarańczowego (? sorry mam kłopot z kolorami, takie geny) koloru na mapach https://djlorenz.github.io/astronomy/lp2006/overlay/dark.html.

W zasięgu godziny jazdy autem mam tylko pomarańcz i jak kilka razy w roku tam zajadę to się cieszę.

Do najbliższego zielonego (Bory Dolnośląskie) ponad 1,5h jazdy. Nie byłem tam jeszcze.

 

Kaszubskie niebo zapamiętam na długo i mam nadzieje wrócić tam w przyszłym roku..

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Masz szczęście mieszkać nie tak daleko od tego miejsca.

Ja najbliższą miejscówkę koło domu mam bardzo kiepską (20 minut jazdy): jest to granica żółtego/pomarańczowego (? sorry mam kłopot z kolorami, takie geny) koloru na mapach https://djlorenz.github.io/astronomy/lp2006/overlay/dark.html.

W zasięgu godziny jazdy autem mam tylko pomarańcz i jak kilka razy w roku tam zajadę to się cieszę.

Do najbliższego zielonego (Bory Dolnośląskie) ponad 1,5h jazdy. Nie byłem tam jeszcze.

 

Kaszubskie niebo zapamiętam na długo i mam nadzieje wrócić tam w przyszłym roku..

Adam - koło Wałbrzycha masz niezłą miejscówkę na przełęczy Walimskiej. Skręcasz z drogi Walim-Pieszyce, w lewo na Glinno i po 50 metrach w prawo (przed niebieską tablicą "powiat wałbrzyski") Jedziesz 200~300m pod górkę, polną drogą. Od północnego wschodu strasznie świeci Dzierżoniów, ale południowy horyzont jest na prawdę niezły.

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Dzięki za namiar, spróbuję. Byłem kilka razy na samej przełęczy na tym dużym parkingu ale tam ani bezpiecznie ani odsłoniętego horyzontu. Przy drodze na Glinno też stałem ale chyba trochę poniżej, tego wjazdu na pole nie wynalazłem.

Ja przy dobrych, pewnych warunkach jak mam czas jeżdżę do Stanisławowa, baza lotnicza "Baryt" z Wrocławia to chyba tak samo daleko jak Walimska, niebo chyba będzie tam podobne bo to spore odludzie jak na nasze warunki (ale nie jest tak wysoko). Jak nie byłeś polecam kiedyś sprawdzić, masz dobry dojazd A4ką.

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

No to dalej...

 

2015-08-10, miejsce: Kaszuby, okolice jeziora Gwiazda

 

H400 (podejście 4, 4 obiekty, rezultat 19/400, obserwacje SM 25x100)

 

Tym razem obiekty z Tarczy i Delfina.

 

Tarcza:

NGC 6712 gromada kulista, 8,2 mag, rozmiar 4,3':

ngc6712.jpg.149ea09cc6af2593b1751b7474c1

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
rozległa gromada kulista, przeciętnie jasna, dość łatwa, jaśniejsze centrum, dość roległe, zerkaniem nie widać żadnej ziarnistości.

NGC 6664 gromada otwarta, 7,8 mag, rozmiar 16':

ngc6664.jpg.3378041a21092dc64b014abb0626

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Gromada w pobliżu alfa Sct, obiekt trudny bo gwiazda dominuje w polu widzenia, widoczna jako zarnistość w pobliżu gwiazdy, zerkaniem widoczna wyraźniej.

Delfin:
NGC 6905 mgławica planetarna, 10 mag, 44'':

ngc6905.jpg.e37595ac720ad35103f297bdfc6e

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Trudna do znalezienia, Delfin nie zawiera jasnych ani charakterystycznych gwiazd poza swoim obrysem.
Od 29 Vul poruszałem sie w dół i na prawo.
Planetarka dość trudna, gwiazdopodobna, zerkaniem widoczna, na wprost znika.

NGC 6934 gromada kulista, 8,9 mag, rozmiar 7':

ngc6934.jpg.5b21bf6da8389a6bf38858d3cd3a

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Ponownie dość rudna lokalizacja, słabo znam ten rejon.
Gromada malutka, ciemna, jest na tle 2 jasnych gwiazdek które utrudniają znalezienie jej. Zerkaniem widać za nimi gromadę jako mgiełkę.

NGC 7006 gromada kulista, 10,6 mag, 2.8' :

ngc7006.jpg.219ab52f00e2becf13184068208d

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Miałem kłopoty z tym obiektem, nie jestem pewien czy zaliczony, widziałem ją pomiędzy gwiazdą podwójną i inną jasną gwiazdą.
Lokalizacja chyba ok ale wyskakuje tylko czasem zerkaniem, pewności nie mam, muszę potwierdzić teleskopem.

 

Potem już dla relaksu pooglądałem M2, M15, M74 i M76. Mam odnotowane też spojrzenie na NGC 188 czyli pierwszy obiekt z listy Cadwella.

Warunki nie były idealne, coś wisiało w powietrzu bo nie dopatrzyłem się gwiazdki 6,1 mag którą widziałem poprzedniej nocy w Łabędziu.

 

CDN

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Mam prośbę, czy mógłbyś przy każdej relacji wyraźnie zaznaczać jakim sprzętem zaobserwowany był dany obiekt?

  • Like 1

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Nie widzę możliwości edycji starszych wpisów, zmieniłem ostatni bo tu mogłem. Wszystkie wpisy poza pierwszym to SM 25x100, pierwszy to Taurus 380.

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

2015-08-13, miejsce: Kaszuby, okolice jeziora Gwiazda

 

H400 (podejście 5, 6 obiektów, rezultat 25/400, obserwacje SM 25x100)

 

NGC 40: mgł. planetarna, 10.7 mag, 60''

ngc40.jpg.f43db1ac18779a1c794ac163fd3a3a

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Mgławica tuż nad malutkim 'diamencikiem' złożonym z 4ech gwiazd.
Nie widać wiele ale to jedyna gwiazdka w tym rejonie która ładnie znika gdy nie patrzymy zerkaniem, także nie ma wątpliwości że to ona.

NGC 6939, gromada otwarta, 7.8mag, 8'

ngc6939.jpg.015d4b66b27ece45821fa66c0cce

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Są tu 2 obiekty, gromada na wysokości trójkącika z gwiazd a nieco obok galaktyka.
Gromada dość ciemna, rozm ok 0,2 stopnia (tak naprawdę 8' ale to sprawdziłem później) zerkaniem wyskakują gwiazdki, więcej ich widać w lewej górnej części.

 

Spoza H400 ale jak już widziałem obiekt to nie wypada opisać:
NGC 6946, spoza h400, 8.8mag, 13.8 jasność powierzchniowa, rozm 11.2'
Galaktyczka tuz obok poprzedniej gromady, dość rozległa, nawet w lornetce nie jest malutka.
Obiekt z listy Cadwella: C12

NGC 7142: gromada otwarta, 9.3 mag, 4,3'

ngc7142.jpg.3164b07b8999441a090118445d32

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Obiekt dość trudny w 25x100.

Nalot od jasnej gwiazdy w centrum Cefeusza: Kurhah, 17cep.Potem w kier płn/zach są 2 pary gw podwójnych, dalej na zachód obok, łatwa do pomylenia z nią ngc7129 która jest gromadą otwartą powiązaną z obszarem mgławicowym.
NGC 7142 jest niewielka i słaba, widoczna zerkaniem, na wprost prawie zanika.

 

Ponownie spoza H400 ale jak już widziałem obiekt to nie wypada opisać:
NGC 7129: gromada otwarta powiązana z obszarem mgławicowym.
Jaśniejsza niz 7149, układ około 6 gwiazd na których tle widać poświatę, filtry uhc nie wiele poprawiły widok.

NGC 7160: gromada otwarta, 6.1mag, 7'

ngc7160.jpg.b1ccc2b642a0a35414b9e30a8aa0

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Gromada jasna, zwarta, malutka. Widać 2 jasne gwiazdy wybijające się z niej, gromada widoczna na wprost.
Dotarcie do niej od gwiazdy Kurhah, w kierunku przeciwnym do Polaris, najjaśniejszy obiekt po drodze.

NGC 7380: gr otwarta powiązana z obszarem mgławicowym, 7.2mag, 12'

ngc7380.jpg.f49da2b049cdafeceeff13071907

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Nalot od gwiazdy 27 Cep, potem napotykamy diamencik z 4ech gwiazd, gromada leży przy jednej z nich.
w pobliżu wiele innych obiektów które mogą zmylić, musiałem upewnić się w Stellarium w telefonie że patrzę we właściwe miejsce (night mode mam nadzieje zachował choć trochę adaptacji wzroku, miałem ze sobą tylko Pocket Sky Atlas który bywa za mało dokładny).
Gromada tworzy figurę zbliżoną do trójkąta, gwiazdy ulokowane na 2óch bokach a obszar mgławicowy wypełnia cały trójkąt.
Na marginesie:
27cep jest ciekawą gwiazdą podwójną, podobna do Albireo, bardzo ładny obiekt.

NGC 7510: gromada otwarta. 7.9mag, 4'

ngc7510.jpg.49bef6cf9ee26187aaf7f00a6ac5

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Pomiędzy M52 a gwiazdą 1 Cas, jest tam linia 4ech gwiazd, gromada przy jednej z nich.
Gromada malutka ,widoczna na wprost, zwarta.

 

Odnotowałem jeszcze że tego wieczora poszukiwałem mgławicy Irys, miejsce zlokalizowałem dobrze ale żadnego śladu mgławicy nie widziałem. Duża wilgotność na Kaszubach sprawiała że nieufnie podchodziłem do jakiegokolwiek halo naokoło gwiazdek - nigdy nie wiadomo czy sprzęt nie zechce zaparować.

Na koniec oceniłem jasność gwiazdy zmiennej U UMI.

 

Dodam że dzień wcześniej również byłem na obserwacjach, była przerwa od H400 a padły obiekty takie jak:

NGC6818 - little gem nebula,

mgławica Ślimak,

NGC 752 w trójkącie którą wypatrzyłem gołym okiem więc grzechem byłoby nie spoglądnąć Resoluxem 10x50,

M55 którą widziałem chyba pierwszy raz, jej duży rozmiar zrobił na mnie spore wrażenie

i najpiękniejszy widok wieczoru: Plejady. Cudo, cudo. Idealnie pasują do pola widzenia SM 25x100.

 

CDN.

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

2015-08-17, miejsce: Kaszuby, okolice jeziora Gwiazda

 

Ten wpis będzie nieco inny, zrobiłem sobie przerwę od polowań na H400.

 

Tego dnia warunki były bardzo dobre ale trudne:

było lekko chłodnawo (czyli pomiędzy 15 a 20 stopni czyli jak na ostatnie noce to chłodno), bardzo suche powietrze bo nie pojawiały się nawet ślady wilgoci ale niestety wiał dość mocny wiatr. Na tyle mocny że mój Taurus 380 prawdopodobnie zamieniłby się w bezzałogowy obiekt latający.. Całe szczęście z lornetką sprawa ma się inaczej: SM 25x100 bardzo stabilnie trzyma się na żurawiu - dopiero te najsilniejsze podmuchy powodowały drganie obrazu.

 

Zasięg oceniłem na 6,3 mag licząc ponownie gwiazdki w trójkącie rozpostartym między gwiazdami Alpheratz, Algenib i Markab w Pegazie. Naliczyłem 13 gwiazdek.

 

W takich warunkach stałem i gapiłem się w niebo, dopinałem zamki w bluzie i kurtce i kombinowałem jak nie zmarnować nocy. Na polowania na H400 nie miałem ochoty w tych warunkach. Postanowiłem więc zrobić coś co chodziło mi po głowie już jakiś czas: ustrzelić jak najwięcej obiektów z listy Messiera. W SM 25x100 są to z reguły oczywiste obiekty także uznałem że wiatr nie przeszkodzi mi wiele.

Wiedziałem że nie ma co liczyć nawet na zbliżenie się do setki, ale co tam, byłem ciekaw ile uda się dostrzec.

 

Na początek zmieniłem pozycję w jakiej oglądam - wygodną pozycję na leżaku zastąpiłem pozycją stojącą. Żuraw i lornetka okazały się być tak samo stabilne a ja zyskałem większą swobodę ruchów. Do takich szybkich polowań na obiekty okazało się to strzałem w dziesiątkę - żuraw dawał sobię radę nawet gdy spoglądałem w okolice zenitu a przeskakiwanie z obiektu na obiekt trwało dosłownie sekundy.

 

Obiekty jakie zanotowałem i przybliżony czas:

 

23:00
M94, M106, M63, M51, M101, M109, M40

23:15
M97, M108, M81, M82, M102

 

Tutaj wnikliwy czytelnik zauważy że zrobiłem błąd marnując czas na obiekty w okolicach Wielkiej Niedźwiedzicy do których mogłem wrócić później a straciłem czas i obiekty w Wężowniku, Strzelcu. Na Skorpiona chyba nie było szans wogóle.

Jeśli na wiosnę strzeli mi pomysł polowania na poważniej na wszystkie emki przygotuję się lepiej. Dzisiejszej nocy planowałem na bieżąco.

23:17
M107 w ostatniej chyba chwili, widoczna zerkaniem nisko nad horyzontem

23:19
M9 widoczna bez kłopotu

23:25
M10, M12, M14

23:27
M22, M26, M16, M17, M18

23:30
M25, M23, M24

23:31
M8, M20, M21

23:32
M28, M22

23:40
M75, niestety spóźniłem się z M55 - uciekła już zbyt nisko

23:42
M30

23:46
M72, M73, M2

23:50
M15, M71, M27

23:51
M13, M92, M57

23:56
M39, M29, M56

0:07
M74, M31, M32, M110, M33, M45, M30

0:18
M34, M76, M103, M52

0:36
M36, M37, M38

0:41
M77

 

Przed godziną pierwszą zdecydowałem że pakują graty i wracam - było mi solidnie zimno a mało snu w ostatnm czasie też dawało znać o sobie.

Gdybym czekał prawdopodobnie upolowałbym jeszcze M1, M35, może M78, M42, M43. Zobaczenie M42 to byłoby coś.. nie widziałem jej od wiosny.

Momenty kiedy ponownie widzę po przerwie pierwszy raz Plejady czy Wielką Mgławicę Oriona są dla mnie szczególne. Potem będę je oglądał dziesiątki razy aż wreszcie zacznę je omijać.

59 obiektów w 2 godziny, myślę że nieźle choć żadne to obserwacje - namierzenie obiektu, 'odhaczenie' na liście i dalej w drogę.
Ale takie polowanie też daje sporo radości i w tych warunkach jakie były uznałem to za niezłe rozwiązanie i miłą odmianę.

Ponownie najpiękniejszy widok wieczoru to Plejady, w 25x100.

 

Bilans H400 bez zmian: 25/400.

 

CDN
 

  • Like 3

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

2015-08-18, miejsce: Kaszuby, okolice jeziora Gwiazda

 

H400 (podejście 6, 14 obiektów, rezultat 39/400, obserwacje SM 25x100)

 

Tej nocy warunki okazały się być bardzo łaskawe: ciepła noc z leciutkim wiaterkiem, sucho.

Zasięg jak w poprzednich dniach oceniłem na Pegazie, naliczyłem 13 gwiazdek co wg. tabelki daje 6,3 mag.

 

W planie była Kasjopea z całym jej bogactwem, no może prawie całym bo skupiałem się głównie na gromadach otwartych.

Na rozgrzewkę na żurawiu zawisł Resolux 10x50 którym 'jeździłem' sobie swobodnie po rejonie Kasjopei. Podziwiałem chyba jedne z najpiękniejszych widoków na naszym nocnym niebie leżąc wygodnie na leżaku. Skoro już szerokie pola Resoluxa rozpostarły się przed moimi oczami to spoglądnąłem jeszcze dalej w stronę Cefeusza i w sam zenit aż do Łabędzia. Bardzo fajnie tak mi się jeździło po niebie zupełnie bez próby identyfikowania tego co widzę, migały skupiska gwiazd większe i mniejsze porozdzielane pasami ciemnych mgławic. Pełen relaks.

 

Po jakimś czasie trzeba było jednak zabrać się do roboty więc na żuraw powrócił SM 25x100 i kolejno padały:

 

NGC 1027, gromada otwarta, 6.7 mag, 20'':

ngc1027.jpg.05a3ecc736b6aab23d3b69686f22

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Oj długo się jej naszukałem bo o dziwo nie było mi tak łatwo poprawnie zidentyfikować granice mgławic Serce i Dusza. Widziałem je wiele razy ale poprzestawałem na swobodnym nacieszaniu oczu.
Ostatecznie dotarłem do poszukiwanej NGC 1027 od Kaskady Kemble'a, przez mgł. Dusza i potem strzał w Serce :), akurat w poszukiwany region.
1027 dość trudna, rozproszona gromada, przed nią widoczna jedna wyraźna gwiazdka, w gromadzie widać kilkanaście gwiazd, kształt nieregularny. Przy tym obiekcie przeprosiłem Resoluxa który powrócił do użycia. Dopiero gdy na 100% zidentyfikowałem poszukiwaną gromadę spoglądnąłem na nią również z 25x100.

NGC 136, gromada otwarta, 11.5 mag, 1,2'

ngc136.jpg.d5dcb5ea5d3f61962911350e013cc

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Trudny obiekt, zajął mi sporo czasu i nic nie widziałem, porażka. Poniżej regionu w którym spodziewałem się NGC 136 pięknie widać gromadę Żaglowka.

NGC 225, gromada otwarta, 7 mag, 12'

ngc225.jpg.462d0a7e00b131afa7bce30f4759f

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
gromada Żaglowka, bardzo łatwa, rozległa, gwiazdy ułożone na skrajach figury zbliżonej do rombu a ponad nim widoczny maszt żaglówki.

Wnętrze figury raczej puste.

NGC 185, galaktyka, 9.2 mag, 12,5'

ngc185.jpg.ad72809dec4a5c74975da9c4192d7

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Obiekt z listy Cadwella - C17, dość łatwy obiekt, widoczny jako rozległa mgiełka, zerkaniem widoczna znacznie wyraźniej.

NGC 278, galaktyka, 10.8 mag, 2,4'

ngc278.jpg.1a6987aabb4860ce001c01d6336e6

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
położona po drugiej stronie gwiazdek 20 i 22 Cas (w stosunku do NGC 185), nie widziałem jej. Porażka.

NGC 381, gromada otwarta, 9.3 mag, 6'

ngc381.jpg.03ed35c59bf49b0a9a405d8ff7ba0

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
mała ciemana gr. otwarta, w poblizu gwiazdy gamma Cas, obok niej pięć gwiazd tworzących kształt przypominający mi kokardkę, gromada pod lewym dolnym rogiem tej kokardki.
Rozmiar oceniłem na 5', okrągła, zwarta.

NGC 457, gromada otwarta, 6.4 mag, 13'

ngc457.jpg.596a69c65a761d7b6764a3df480d9

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
gromada Sowa, piękny widok, wygląda jak obrazek złożony z kresek, namalowany przez dziecko, oczy widoczne jako 2 jaśniejsze gwiazdki.


NGC 436, gromada otwarta, 8.8 mag, 6'

ngc436.jpg.973818eec1359252d4edc7988a2ee

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
gromada w tym samym polu widzenia co poprzedniczka, słabsza, malutka, zerkaniem widoczna lepiej, na wprost dość trudna.


NGC 637, gromada otwarta, 8.2 mag, 3.5'

ngc637.jpg.f873c7a8f01b5024bf34c0c0e7314

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
gromada bardzo mała, rozmiar poniżej 5', kształtem przypomina literę L.

 

NGC 559, gromada otwarta, 9.5 mag, 4.4'

ngc559.jpg.c43e1982981f3a2e7ed57d708ff5a

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

druga gromada w tym samym polu widzenia, lekko podłużna,  większa od poprzedniej

NGC 654, gromada otwarta, 6.5 mag, 5'

ngc654.jpg.f354b73fafccb6939f220986567b1

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

NGC 659, gromada otwarta, 7.9 mag, 5'

ngc659.jpg.b2f6c572576583da9ae0191686b2e

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/

NGC 663. gromada otwarta, 7.1 mag, 16'

ngc663.jpg.85f3b9d40ac4a286d0b3325500025

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
wszystkie trzy widoczne w jednym polu widzenia, każda inna, ciekawy widok.
NGC 654 po lewej stronie pola widzenia, okrągła, jasna, widoczna na wprost, ok 4'
NGC 663 pomiedzy nimi, obiekt z listy Cadwella - C10, duża, jasna, wyraźna, ok 10'
NGC 659 najbardziej po prawej, najciemniejsza z trójki, mała, rozmiar około 5', widoczna jako szara plamka

NGC 7789, gromada otwarta, 6.7 mag, 16'

ngc7789.jpg.c9eef31706f101e5fa5129b8f242

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
duża, jasna , łatwa gromadka

NGC 7790, gromada otwarta, 8.5 mag, 17'

ngc7790.jpg.9d7f3ed84b337f19f2ac30023b0a

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
dość duża, widoczna na wprost gromada
w sąsiedztwie widoczna też NGC 7788 - podobny rejon do poprzedniej gromady, dość zwarta, mniejsza, widzoncza jako mgielka

NGC 129, gromada otwarta, 6.5 mag, 21'

ngc129.jpg.125e90c04a875fd2b3ad7239ab6e1

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
gromada wypełnia trójkąt ułożony z gwiazd, widoczna jako poświata między nimi.

 

Dla wszystkich którzy dotarli tak daleko prezent: fotka regionu którego przedstawiać nie trzeba. Zdjęcie złożone z 30 klatek po 15s, wykonane ze statywu, bez prowadzenia:

post-4293-0-55883100-1441219437_thumb.jp

Oj piękne i ciemne to kaszubskie niebo...

 

CDN choć wszystko wskazywało że to już był ostatni wakacyjny wypad. Okazało się że nie - gwieździste niebo wyciągnęło mnie w teren jeszcze raz.

 

  • Like 5

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

2015-08-20, miejsce: Kaszuby, okolice jeziora Gwiazda

 

H400 (podejście 7, 3 obiekty, rezultat 42/400, obserwacje SM 25x100)

 

Mój wyjazd dobiegał końca ale udało się niespodziewanie jeszcze raz wyskoczyć na moją miejscówkę na polach.

Warunki ponownie były idealne, zasięg oceniłem na 6,3mag.

Obserwowałem obiekty w Jaszczurce:

NGC 7243 - gromada otwarta, 6.4 mag, 21'

ngc7243.jpg.7f86446ccdecd3952c0932d97ddc

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Najłatwiej było mi ją znaleźć w 10x50 a potem bliższe spojrzenie w 25x100. Rozległa gromada o lekko podłużnym kształcie,
widoczna na wprost, zerkanie nie wiele wnosi.

NGC 7209 - gromada otwarta, 7.7 mag, 25'

ngc7209.jpg.ed985ce250de4f45782ff3c4847b

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
łatwa, rozległa gromada, bardzo luźna, najwdzięczniej ją widać w 10x50. Wpisana w romb z czterech gwiazd, zbiorowisko gwiazdek w kształcie księżyca.
Leży na przedłużeniu B168 w pobliżu mgławicy Kokon.

NGC 7296 - gromada otwarta, 9.7 mag, 4'

ngc7296.jpg.d43fc0bc1a6e099ec5bdf0d623d7

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
gromada trudniejsza, malutka, o rozmiarze około 5', widoczna na wprost ale zerkaniem widać ją wyraźniejszą mgiełkę.

 

To już koniec mojego pobytu pod ciemnym, kaszubskim niebem. Myślę, że wykorzystałem w pełni wspaniałe warunki jakie się trafiły. Nie pamiętam takiego miesiąca żeby w nowiu większość nocy była pogodna. Dobrze że wypadło to w wakacje, bo gdyby trzeba wstawać do pracy 'chodziłbym na rzęsach' bo jakoś nigdy fakt że się nie wyśpię nie zatrzymał mnie w domu.

Następne wpisy już z nie tak wspaniałego nieba, za to z 'mocniejszego' sprzętu - wspaniale obserwuje się lornetkami ale zatęskniłem już troszkę za widokami z teleskopu. Mam też niewyrównane rachunki z kilkoma obiektami.

 

CDN.

  • Like 2

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

2015-09-04, miejsce: okolice Wałbrzycha
czas: 21:30-0:00

H400 (podejście 8, 2 obiekty, rezultat 44/400, obserwacje Taurus 380):

Wakacje się skończyły a razem z nimi koniec naprawdę ciemnego nieba. W moich okolicach muszę się zadowolić niebem mniej lub bardziej spaskudzonym światłem zależnie od tego jak daleko ucieknę od miast. Tym razem pojechałem na moją najbliższą i najsłabszą miejscówkę której jedyną zaletą jest szybki dojazd - 20 minut.
Warunki niespodziewanie i wbrew prognozom okazały się świetne. Zaryzykowałem, pojechałem i wstrzeliłem się w okienko pogodowe.
Zasięg ponownie sprawdzałem w Pegazie, dopatrzyłem się 9ciu gwiazd co daje 6,1 mag. Nie bardzo mi to pasuje, może oko mi się 'omsknęło'. Bardziej pasowałoby mi 5.8 mag które jest przy ośmiu gwiazdkach. Do sprawdzenia przy następnych wypadach.
źródło: http://www.imo.net/visual/major/observation/lm

Jeśli chodzi o H400 to tylko 2 obiekty:

NGC 278 - galaktyka, 10.8 mag, 2.4':

ngc278.jpg.b624e4f714d8798d7da538b367007

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
malutka galaktyka, nie dziwię się że przegapiłem ją w lornetce, szukałem czegoś większego, mogła wydawać się gwiazdopodobna.
W Taurusie jest to obiekt oczywisty.

NGC 6207 - galaktyka, 11.6 mag, 3':

ngc6207.jpg.f1343bd08ca00dafef348973aaa1

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Przypomniałem sobie że ktoś na forum czy może w magazynie Astronomia (nie pamiętam..) opisywał że obok M13 leży galaktyka, rzadko oglądana bo przyćmiewa ją sława celebrytki. Trzeba było spróbować.
Okazała się nawet dość spora i wyraźna, spodziewałem się czegoś słabszego a tu taki ładny obiekt.
Widoczna pieknie w 26mm, gdzie razem z M13 mieszczą się w jednym polu widzenia.

Z obiektów 'pobocznych' ale jakże pięknych:

M13 to osobny temat, ale po sesjach lornetkowych spojrzenie na nią teleskopem było jak odkrycie jej na nowo. Na nowo bo zauroczony szerokimi polami z lornetek straciłem chęć do używania dużych powiększeń które zwykle używałem do kulek. Sam Nagler 26mm mi wystarcza - widok M13 w nim przy powiększeniu ok 60x poprostu mnie zahipnotyzował. Piękna kuleczka świecąca niezliczonymi gwizdkami widoczna w szerokim polu, do tego NGC 6207 w tym samym polu widzenia.

Tak naprawdę głównym celem wyjazdu i powodem zabrania Taurusa był Kwintet Stephana.
Opis dodałem już do wątku OT ale dla porządku niech będzie i tu:
C30 znalazłem z marszu, mam ją opanowaną od zeszłej jesieni jeszcze z 8-miu cali.
Potem użyłem zdjęcia które wrzucił Karl (w wątku OT).
Kwintet widoczny już w Naglerze 26 ale do dokładniejszych obserwacji używałem Delosa 8mm który mi daje powiększenie ok 200x.
Zdziwiłem się jaki łatwy okazał się ten obiekt - pamiętam ile krwi mi napsuł w 8 calach.
Tym razem dość szybko wypatrzyłem wszystkie składniki:
najpierw wyskoczyły NGC 7320 i 7318. Zaraz potem obok, początkowo gwiazdopodobna 7317.
Po spoglądnięciu zerkaniem wyskoczyła 7319.
To było już cztery i myślałem że na tym się skończy, ale po kolejnym podejściu w mgiełce 7318 zauważyłem dwa gwiazdopodobne punkty. To były jądra składników A i B.
Także pełen sukces - pięć składników.

Podczas tej sesji spoglądnąłem też na M31, NGC 147, NGC 185.
Zerknąłem też na mgławicę Ślimak (Helix jak kto woli) ale była dość nisko w potwornej łunie LP. Z filterm UB oczywiście widoczna bez kłopotu ale to jeszcze nie to.

Potwierdziłem również, że to co w 25x100 uznawałem za mgł. Kokon faktycznie nią jest.
Mgławica w Taurusie okazała się oczywista przy użyciu filtra UB, bez filtra widoczna bardzo słabo ale widoczna również.

 

CDN

  • Like 5

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

2015-09-12, miejsce: okolice Gostkowa
czas: 22:30-1:30

Kolejny wyjazd z Taurusem tym razem w nowe miejsce które odkryłem podczas niedawnego rekonesansu. Miejscówka najlepsza z tych rozsądnie bliskich Wałbrzycha. Niebo bardzo dobre na pólnocy, zachodzie i południowym zachodzie. Wschodnia część zepsuta przez Wałbrzych, południowo-wschodnia mniej zepsuta ale jednak jest łuna od Kamiennj Góry. Sądzę, że niebo porównywalne do przełęczy Walimskiej.
Duża wysokość w stosunku do okolicy - ok 600m npm - przyda się już niedługo gdy zagoszczą u nas mgły.
Jako że gdt byłem na miejscu było już sporo później niż chciałbym żeby było nie sprawdzałem zasięgu.

H400 (podejście 9, 10 obiektów, rezultat 54/400, obserwacje Taurus 380):
Pegaz i Wodnik + troszkę innych

NGC 7606 - galaktyka, 10.8 mag, 4.2':

ngc7606.jpg.a2dc733425c9b9ed94e1239381e3

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
galaktyka dość słaba, niewielka, lekko podłużna z wyraźnie zaznaczonym jądrem.

NGC 7723 - galaktyka, 11.2 mag, 3.5':

ngc7723.jpg.abbff258e6e74013ff3ffc4d48f2

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
słabiutka galaktyka, najładniej prezentuje się w Delosie 12mm, widoczna jako jednorodna, okrągła plamka z lekkim pojaśnieniem w centrum

NGC 7727 - galaktyka, 10.6 mag, 4.7':

ngc7727.jpg.319ccd83b0e72ddf8a5209d0033c

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
znacznie jaśniejsze jądro tej galaktyki w porównaniu do poprzedniej, galaktyka wydaje się jaśniejsza niż 7723

NGC 7331 - 9.5 mag, 10.2':

ngc7331.jpg.184ec75133fea279d0e7971cdc98

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
jasna, ładna i duża galaktyka prezentująca trochę detalu, rozciągnięta w kierunku wsch-zach.

Obiekt C30 z listy Cadwella. Zaraz obok widać Kwintet Stephana.

NGC 7448 - 11.7 mag, 2.6':

ngc7448.jpg.eec648ee6e20e6265a8f35f86b9d

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
dość trudna galaktyka, lekko elipsoidalny kształt, malutka.

NGC 7479 - galaktyka 10.9 mag, 4':

ngc7479.jpg.d7005e010343f6521dbf0a0f80f6

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
sporo wyraźniejsza niż poprzednie, wyraźnie podłużna, skierowana do nas bokiem, w jej obrębie widać dwie jasne gwiazdy.
C44 z listy Cadwella

NGC 7184 - galaktyka, 10.9 mag, 5.9':

ngc7184.jpg.8e1a5734cb5529a74f9191ccaf41

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
owalna, wyraźna galaktyka, lekko jaśniejsze jądro
C43 z listy Cadwella

NGC 253 - galaktyka, 7.2 mag, 26.4':

ngc253.jpg.63ac0dcf6c2a324dc5c7d41474dce

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
galaktyka Rzeźbiarza, niestety w dość zaświetlonej części nieba, ogromna, jasna pokazująca sporo niejednorodności, ale widok byłby znacznie lepszy gdyby nie zaświetlone niebo w tej okolicy.
C65  z listy Cadwella

NGC 288 - gromada kulista, 8.1 mag, 13.8':

ngc288.jpg.2d54586cc827b70de565554068952

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
niestety jak poprzedniczka na rozświetlonej części nieba więc widoczna jedynie jako rozległa mgiełka z której zerkaniem wyskakują gwiazdki na obrzeżach. Myślę z racji  rozmiaru mgiełki że obiekt na ciemnym niebie robiłby duże wrażenie.

NGC 247 - galaktyka 9.1 mag, 21':

ngc247.jpg.3b2a5ea328bacefc4b71d7c65fe9b

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
złapana za 3cim podejściem z powodu zaświelenia tej części nieba, w 26mm ledwo wybija się ponad tło, w 12mm widoczna lepiej, duża galaktyka.
C62 z listy Cadwella

Dla rekreacji spoglądałem jeszczę na mgł. Slimak i tym razem widok byłcałkiem niezły.

Zawalczyłem też (i to z sukcesem) z mgł. Coddingtona która nie daje mi spokoju od czasu gdy była OT. Nie wiem ile razy wypatrywałem jej i teleskopem i lornetką, sporo się  tego nazbiera.
Na Kaszubach miałem wrażenie że coś tam widzę w SM 25x100 ale pewności nie
miałem.
Moment na polowanie na nią ciągle jest kiepski bo szoruje ona najbliżej horyzontu w swojej wędrówce dookoła Polaris ale niezłe niebo na północy skłoniło mnie do  spróbowania.
Wgapiałem się dość długo w rejon gdzie się jej spodziewałem przez Naglera 26mm. Cośtam majaczyło ale głownie przy poruszaniu teleskopu, na granicy percepcji.  Wykombinowałem więc że przyciemnie nieco tło nieba ładując do wyciągu okular 12mm i to był strzał w dziesiątkę. Tam faktycznie coś jest, widoczne wyraźne pojaśnienie  gdy przesuwałem teleskop przez podejrzany rejon. Jak już wiedziałem gdzie szukać to i zerkaniem przez 50% czasu widziałem mgiełkę.
Myślę że to co widziałem na Kaszubach to była ona, miejsce i rozmiar ten sam. Czyli pod ciemnym niebem SM 25x100 może prawie tyle co 38cm lustra pod
słabszym niebem..
Wrócę pewnie jeszcze do mgł. Coddingtona nie raz traktując ją jako dobry test na jakość nieba. No i może gdy będzie górować zimą zobaczę coś więcej.

Tylko jak to możliwe że Panasmaras widział ją w 70mm ? :) Wiem - Bieszczady.

Trochę żałuję, że nie miałem ze sobą również lornetki 25x100 - jestem bardzo ciekaw porównania widoków galaktyk które 'padły' tego wieczoru.
Targanie całego tego majdanu 3 piętra w dół do auta jest mało zachęcające ale może warto.

CDN

  • Like 3

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Tylko jak to możliwe że Panasmaras widział ją w 70mm ? :) Wiem - Bieszczady.

 

To było wyjątkowe niebo z wyjątkowymi warunkami, nawet jak na Bieszczady :)

Ale jak pokazuje relacja Łukasza, takie cuda trafiają się raz na jakiś czas...

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

2015-11-02, miejsce: przysiółek Wrony (okolice Wałbrzycha), nieco poniżej wierzchołka wzniesienia ze względu na wiatr.
czas: 20:30-23:00

Obserwacje Taurusem 380.

Po ponad miesiącu pełnego zachmurzenia w ostatnich dniach pojawiło się bezchmurne niebo.
W okolicach pełni zaliczyłem 2 wypady typowo planetarne - jeden wieczorem (Uran, Neptun) i jeden rano (Wenus, Mars, Jowisz, no i 'znienawidzony' Księżyc) ale to osobna historia. Niestety Księżyc wschodzi jeszcze wcześnie (ok 22:00) także jedynie krótki wypad wchodził tego wieczoru w grę.
Po prawie bezwietrznym dniu wieczorem zaczęło dość mocno dmuchać, planując wypad nie spodziewałem się tego wiatru i ambitnie po południu zapakowałem do auta Taurusa licząc że uda się upolować kilka galaktyczek z listy H400 w zakamarkach Ryb lub Wieloryba.
Na takie warunki mam miejscówkę położoną dość wysoko ale jednocześnie osłoniętą od wiatru, który w tamtym miejscu przelatuje górą. Niestety LP daje się tam trochę we znaki.

Warunki na miejscu zrewidowały mój plan: seeing był tak tragiczny że jedynie najmniejsze powiększenie dawało znośne obrazy a nawet w nim małe galaktyczki trudno było odróżnić od gwiazd - jedne i drugie prezenotwały się jako rozległe ciapki.. Po chwili walk z galaktykami przerzuciłem się na gromady otwarte Perseusza i tak zeszło mi aż do wschodu Księżyca.

Ciekawym dodatkiem tego wieczoru była kometa C/2014 S2 (PANSTARRS) którą zlokalizowałem z marszu w pobliżu Małego Wozu. Nie spodziewałem się, że jest aż tak jasna i  duża.

Na rozgrzewkę przed H400 rzuciłem jeszcze prawym okiem na Welon i Miotłę - położone wysoko na niebie, dopieszczone filtrem OIII ukazały iście fotograficzne widoki. Chyba już zapomniałem co potrafi pokazać 15cali..
W okularze zaświeciły również: Półksiężyc, Kokon, Andromeda.
Zapolowałem też na mgławicę Kalifornia nie bardzo wiedząc na co liczyć. Może nie powaliła detalem ale zidentyfikowałem ją bez problemu wspomagając się UltraBlockiem który troszkę poprawił kontrast - obserwowałem na kiepskim niebie, bez wspomagaczy ani rusz. Rozległe pojaśnienie było ewidentne i myślę że pod nieco lepszym niebie  można by spokojnie wypatrywać lekkich detali.

H400 (podejście 10, 7 obiektów, rezultat 61/400, obserwacje Taurus 380):

NGC 1055, galaktyka w Wielorybie, 10.59 mag

ngc1055.jpg.21f2c7a1a76d0ba4f275c6edd0fb

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
okolica M77, położona w pobliżu dwóch gwiazdek blisko siebie, widoczna jako delikatne pojaśnienie, niewielkie i podłużne. Niestety warunki nie pozwoliły dziś użyć większego powiększenia niż 60x także wypatrywanie większej ilości detali trzeba będzie przełożyć na inny raz.

NGC 1052, galaktyka w Wielorybie,  10.47mag, rozmiar 2.8'.

ngc1052.jpg.c6b11a9ec35f51cee1c33dca0d7b

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
galaktyka niewielka, okrągła i miałem trudności żeby odróżnić ją od okolicznych gwiazd.
Zlokalizowałem ją poruszając się na zachód od gwiazy Azha (3 Eri)
W tym samym polu majaczyła mi chyba również NGC 1042 ale pewności mieć nie mogę, równie dobrze mogła być to słaba gwiazdka 'rozsmarowana' tragicznym seeingiem.

NGC 1245, gromada otwarta w Perseuszu, 8.4 mag, rozmiar 10'.

ngc1245.jpg.b50528d2da87cca85def99769aac

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Widoczna jako słaba mgiełka, rozmiar około 15' , widać grupę jaśniejszych gwiazd na których tle w momentach lepszego seeingu wyskakują słabsze gwiazdki.

NGC 1342, gromada otwarta w Perseuszu, 6.7 mag, rozmiar 14'.

ngc1342.jpg.4bac7924c0c9fe55306583f07b9d

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Dość jasne, nieliczne gwiazdki ułożone w kształt kojarzący mi się z kotwicą.

NGC 1444, gromada otwarta w Perseuszu, 6.6 mag, rozmiar 4'.

ngc1444.jpg.8ebe727cd931b2e0acec454223fd

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Była dość trudna do namierzenia, tworzy tło dla jasnej gwiazdki, wokół której zerkaniem wyskakuje 'kasza'.

NGC 1513, gromada otwarta w Perseuszu, 8.4 mag, rozmiar 9'.

ngc1513.jpg.af83c200ae562097754488f293c6

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Niewielka gr otwarta, dość ciemna, jaśniejsze gwiadki położone w niej tworzą kształt litery S w lustrzanym odbiciu.

NGC 1528, gromada otwarta w Perseuszu, 6.4 mag, rozmiar 24'.

ngc1528.jpg.77f61cbfc79e4b73ca11e0a004b8

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Duża jaśniejsza gromada w pobliżu 1513, rozległa, jasna, widoczna już w szukaczu, niezbyt skoncentrowana. Potem niebo rozjaśnił Księżyc więc spakowałem graty i do domu.

 

Udało się nałapać trochę fotonów więc narzekać po tak długiej przerwie nie mogę, niedosyt jednak pozostał bo warunki mocno ograniczały.
Oby nadchodzący nów był lepszy od poprzedniego.

  • Like 4

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

2015-11-05, miejsce: okolice Gostkowa, jedno z wyższych wzniesień w okolicy, ok 650 m n.p.m.
czas: 20:30-00:30

Obserwacje refraktorem TS 102 ED Individual.

To była jedna z lepszych nocy w roku, czyste niebo, ciepło jak na listopad (około 5 stopni), wilgoć pod kontrolą i całkiem niezły seeing. Ja więcej nie potrzebuję.

Lista obserwacyjna okazała się być miksem klasyki i ambitniejszych celów H400.
Klasyki nie potrafiłem sobie odmówić mając nareszcie porządne warunki - musiałem zobaczyć co pokaże refraktor TS 102 ED w którym ostatnio się zakochałem (na tyle że stał się moją własnością i Taurus większość czasu się kurzy...)

NGC 7293 - na początek mgławica Ślimak: nie była oczywiście tak jasna jak w 15 calach ale była całkiem wyraźna, widoczna jako rozległe kółeczko puste w środku.

NGC 253 - galaktyka Rzeźbiarza: pokazała lekkie niejednorodności w dysku, jest na tyle jasna że mogłem pokusić się o powiększenia do 60x i 90x i każde z nich pokazało coś ciekawego.

NGC 288 - gromada kulista w pobliżu NGC 253, byłem ciekaw czy wyłowię ją małą soczewką, nie jest ciemna ale niebo południowe na tej wysokości nie jest u mnie idealne. Pamiętam że w Taurusie zanotowałem że 'z rozległej mgiełki zerkaniem wyskakują pojedyncze gwiazdki'. Mgiełka była rozległa i ewidentna jednak nic z niej nie wyskakiwało.

M15 - gromada kulista: obok stał Newton 12'' i prezentował ten sam obiekt w powiększeniu 250x, spojrzałem i wróciłem do małej soczewki:). Kulki pokazane na obrazie ostrym jak brzytwa są po prostu hipnotyzujące, brak wielkich powiększeń nie jest żadnym problemem.. Oglądałem ją w powiększeniach 30, 60, 90 i 160 ale zdecydowanie najlepiej było w 60x gdzie obiekt miał jeszcze sporo przestrzeni dookoła ale już pęknie skrzył gwiazdkami.

Potem rzut oka prawego na niedawny OT, Kocie Oko, NGC 6543.
No cóż... żadnego oka tam nie widziałem, jedynie jasne kółeczko ale widok w 12'' calach obok wiele lepszy nie był.

Z klasyki była jeszcze glakatyka Andromedy, M33, 'widok wieczoru' - Plejady, eMki w woźnicy i może kilka innych. Plejady ponownie wbiły mnie w krzesełko, w powiększeniu 30x pięknie zmieściły się w 82 stopniowe pole widzenia okularu, to że gwiazdki jak szpileczki powtarzał nie będę ale dzięki tej ostrości bardzo wyraźnie było widać obszary mgławicowe. To nie był zaparowany sprzęt.


Byłbym zapomniał:
kontrolnie spojrzałem na Epsilony w Lutni, raz żeby zobaczyć jaki seeing się trafił a dwa żeby się przekonać czy powiększenie 160x dawane przez 4,5mm okular Baader Morpheus nie będzie przesadą w tym sprzęcie.
Nie było, obie pary kłuły w oczy, każda z separacją tak dużą, że pomiędzy gwiazdki można by zmieścić jako odrębny punkcik trzecią gwiazdkę.
Podobnie Kastor na którego spojrzałem później gdy był dostatecznie wysoko: spearacja podobna jak szerszej parki w Epsilonach ale poszło z nim sporo łatwiej. Dwa odległe punkciki już w powiększeniu 60x.

H400 (podejście 11, 5 obiektów, rezultat 66/400, obserwacje TS 102 ED):

NGC 1055, galaktyka w Wielorybie, 10.59 mag.
Najpierw padł obiekt który złapałem podczas poprzedniego wypadu Taurusem 380. Byłem ciekaw czy galaktyka będzie w zasięgu małej soczewki. Jest w zasięgu choć trzeba było się nieco wysilić. Charakterystyczne położenie między dwom gwiazdami oraz to że niedawno widziałem ją napewno ułatwiło sprawę. Galaktyka ewidentnie tam była, widoczna w powiększeniach 30x i 60x. Ucieszyło mnie to bo coś mi się wydaję że resztę listy H400 będę próbował oglądać tym właśnie sprzętem.

Potem powróciłem do niezamkniętej listy obiektów z Perseusza. Najpierw nacieszyłem oczy obiektami które już padły wcześniej: NGC 1528, NGC 1513, NGC 1245.

Nowości:

NGC 1545, gromada otwarta w Perseuszu, 6.2 mag, rozmiar 18'.

ngc1545.jpg.d05795e8a73310ccbe2fd7e33e03

http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Położona w okolicy 1528 oraz 1513, nizbyt jasna, stanowi tło dwóch jasnych gwiazd leżących blisko siebie.

NGC 650, M76 - małe hantle, mgławica planetarna w Perseuszu, 10.1 mag, rozmiar 103''.

ngc650.jpg.252cceeed50ba388fead4119e4dbb

http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Faktycznie małe te hantle ale widoczne bez trudu, w 30x trudno dostrzec kształt hantli jaki pamiętam z dużych powiększeń w Newtonie. Większe powiększenia niż 60x dają już zbyt ciemny obraz, lepiej wówczas zdjąć filtr mgławicowy.

NGC 1023, galaktyka w Perseuszu, 9.4 mag, rozmiar 8.1'

ngc1023.jpg.49f248acf6877f3c1dcc240a9b85

http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/
Położona pomiędzy trzema gwiazdkami tworzących linię z jednej strony a gwiazdą podwójną z drugiej.
Widoczna jako mała mgiełka w 30x, widoczna była bez trudu więc pokusiłem się o powiększenie 60x w którym obiekt nabrał lekko rozciągniętego kształtu.

NGC869 + NGC884, 'Chichoty'

564396f6bc867_ngc869ngc8843stopnie.jpg.0

źródło: http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/, FOV około 3 stopnie
nie spodziewałem się że te gromady są na liście H400... Tej nocy były prawie w zenicie, ich widok w 'jakości HD' nie miał sobie równych. Trzy stopnie pola widzenia Naglera 26mm idealnie pasują do tego obiektu - mamy widok obu gromad i zostaje lekki margines dookoła.

Potem senność i zbliżający wschód Księżyca zagoniły mnie w drogę powrotną. Gdy zjechałem w dół trafiłem w gęstą mgłę, także moje miejsce obserwacji okazało się być dobre, żadnych śladów mgieł tam nie było a i wilgoć pojawiła się dopiero po północy.
Wypad zaliczam do tych bardziej udanych, nie było wiele nowości ale nowe spojrzenie na oklepane widoki dało mi wiele radości. Cieszy mnie też wyłapanie galaktyki 10.5 mag i fajne widoki jaśniejszych galaktyk w refraktorze. 102mm to niby niewiele ale potencjał ma duży a wagę niewielką - cały sprzęt znoszę do auta za jednym razem, oj jak fajnie..

  • Like 6

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Kocie Oko warto potraktować dużym powiększeniem, by detal wylazł - ostatnio przyładowałem jej powerkiem ponad 400x i to wcale nie było za dużo. Podobnie rzecz ma się zresztą z wieloma innymi planetarkami o dużej jasności powierzchniowej - pierwszy z brzegu (i aktualnie dostępny obserwacjom) przykład to mgławica Saturn (NGC 7009) albo cudeńko zwane przez Amerykańców Okiem Kleopatry (NGC 1535 w Erydanie). 

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Do takich powerów tobym musiał betoniarkę (Taurusa) przytargać, okular 4,5mm dałby mi powera 360x, były warunki na takie powiększenia a w moich okolicach to nieczęste.

Z ogniskowej 714 wyciągnąłęm tylko 160x, więcej nie byłoby już sensu, źrenica wyjściowa rozmiarem dążyłaby do zera... Nie narzekam, obiekt zaliczony któryś już raz, szkoda że zapomniałem rozpiski gdzie szukać 'trzech ptaszków' z opisu OT. Żal mi było adaptacji wzroku do zaglądania na forum. Będą jeszcze następne okazje, oby jak najszybciej, no może nie dziś, odeśpię noc, przygotuję plany na następne wypady..

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Po odkryciu serwisu http://aladin.u-strasbg.fr/AladinLite/ nie mogłem się powstrzymać żeby nie dodać grafik przedstawiających opisywane obiekty. Zawsze (o ile nie zaznaczyłem inaczej) skala jest taka sama, żeby można było mieć porównanie między obiektami. Wybrałem średni power mojego refraktora - 1,3 stopnie jakie mam w okularze 12mm i w powiększeniu 60x.

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Jeśli chcesz dodać odpowiedź, zaloguj się lub zarejestruj nowe konto

Jedynie zarejestrowani użytkownicy mogą komentować zawartość tej strony.

Zarejestruj nowe konto

Załóż nowe konto. To bardzo proste!

Zarejestruj się

Zaloguj się

Posiadasz już konto? Zaloguj się poniżej.

Zaloguj się

  • Przeglądający   0 użytkowników

    Brak zarejestrowanych użytkowników, przeglądających tę stronę.

×

Powiadomienie o plikach cookie

Umieściliśmy pliki cookies w Twoim systemie by zwęszyć funkcjonalność strony. Możesz przeczytać i zmienić ustawienia ciasteczek , lub możesz kontynuować, jeśli uznajesz stan obecny za satysfakcjonujący.

© Robert Twarogal, forumastronomiczne.pl (2010-2018)