Niebo przez lornetkę - Vol. 48 - Żyrafa, Latawiec i Mewa

[Paweł Sz.]

15.02.2023, Folwark Sulejewo

Dwie pogodne noce pod rząd, do tego w lutym. Można pomyśleć, że niemożliwe, ale jednak. Tym razem na polu pojawił się ze mną Michał z lornetką Delta Extreme 15x70 ED. Ja zabrałem natomiast APM 16x70 ED i APM 10x50 ED. Na miejscu przywitały nas dość szczególne warunki - od Syriusza całe niebo na wschód pokryte było gęstą warstwą cirrusa, który leniwie oddalał się się z każdą minutą. Zaczęliśmy od komety.

C/2022 E3 ZTF znajdowała się na niebie w pobliżu Aldebarana co dawało bardzo ładny obrazek w jednym polu widzenia. Następnie przeskoczyłem do NGC 1647 w Byku, a potem do NGC 1807 i NGC 1817. Dwie gromady, które traktuję jako odkrycie tej zimy i które pomimo niewielkich rozmiarów wciąż mnie urzekają. Potem kilka klasyków - Orion i M42, cztery składniki trapezu, M43, M78, NGC 2071. Była też gromada NGC 2244, a także NGC 2264, czyli dobrze znana Gromada Choinka. Nie zabrakło również Plejad, przy których można było dostrzec charakterystyczną otoczkę mgławicy. Dopiero w tym roku nauczyłem się ją dostrzegać przy odpowiednich warunkach. 

Jako, że cirrus wciąż krążył po wschodniej części nieba odbiłem do nieco zapomnianych obszarów o tej porze roku na Folwarku. Najpierw Perseusz i gromada M34. Dobrze widoczna z wieloma składnikami. NGC 1342 - zdecydowanie mniej wyraźna, ale nadal do zobaczenia. Zapolowałem również na NGC 1245, ale z nią miałem sporo problemów. W zasadzie to nie wiem, czy to była już gromada, czy jeszcze złudzenie. Pozostawiam ten obiekt na kolejne obserwacje do potwierdzenia, gdyż tej nocy raczej jej nie widziałem, a na pewno nie w sposób świadomy. Wędrując przy krańcach Perseusza doszedłem do Gromady Podwójnej NGC 869 i NGC 884 jednocześnie zaliczając Stock 2. Naprawdę dawno tu nie zaglądałem… Rozochocony przeleciałem do Kasjopei, a tam strzał za strzałem w NGC 663, M103, NGC 457 (Gromada Sowa) i NGC 7789 (Róża Karoliny). Wtedy przypomniałem sobie o Żyrafie i Kaskadzie Kemble’a, na której końcu znajduje się NGC 1502. Nie pamiętam już kiedy widziałem ten asteryzm, może jakoś 2 lata temu? Pozostając w okolicy zlokalizowałem jeszcze Latawiec Kemble’a, ale zanim go namierzyłem minęła dłuższa chwila. Przy okazji zaliczyłem w okolicy niewielką gromadę Trumpler 3 oraz IC 342, która tej nocy była widoczna jako bardzo delikatna słaba plamka. Sama droga do latawca była z mojej strony dość zawiła i pozwoliła namierzyć dwa ciekawe asteryzmy, które nazwałem „S” i „haczyk” - nazewnictwo nie jest tutaj przypadkowe 😉 

W końcu moja APM 16x70 ED zaparowała i przyszedł czas na jej mniejszą koleżankę. Uzbroiłem APM 10x50 ED w filtry i zacząłem mgławicowy maraton. Dzięku temu, że cirrus ustąpił na dobre mogłem nieco poszaleć. Na pierwszy ogień poszła Mgławica Rozeta - widoczna poświata na około centrum, w prawym górnym rogu nieco przyciemniona. NGC 2174, czyli Głowa Małpy - tutaj w zasadzie bez żadnych wątpliwości, bardzo jasny obiekt, podobniej jak Mgławica Pacman NGC 281. Czas na coś szerszego - najpierw Mgławica Serce i Dusza (IC 1805 i IC 1848) - po raz kolejny udało mi się potwierdzić oczywiste pojaśnienia w tym rejonie, które w szerokim polu dobrze kontrastowały z otoczeniem. Rzuciłem się na coś trudniejszego. Mgławica Kalifornia NGC 1499, którą udało mi się dostrzec już rok wcześniej. Tym razem również została pokonana. Centralna część dość szerokiego pasa majaczyła zaraz nad gwiazdą Menkib w Perszeuszu. Zachęcony dobrymi warunkami tej nocy postanowiłem ostatecznie rozprawić się z Mgławicą Mewa, która dotychczas bardzo dobrze się przede mną skrywała. IC 2177 to dla mnie obiekt trudny, do którego podchodziłem wiele razy. Przeskakując od gwiazdy do gwiazdy dotarłem do obszaru, w którym po pewnym czasie zaczął majaczyć dość podłużny pionowy kształt. Metodą zerkania udało mi się wyłuskać dość oczywiste pojaśnienie, a poruszając lornetką na różne strony tylko potwierdziłem, że to co widzę to po prostu mgławica. Subtelne podłużne pojaśnienie w końcu się poddało, Mewa najwyraźniej nie zdołała mi się wymknąć tej nocy.

To była jedna z lepszych, jak nie najlepszych nocy tej zimy. Niebo w pewnym momencie oczyściło się na totalny kryształ oferując nieskazitelne widoki. W drodze powrotnej podziwiałem jeszcze Oriona przez szybę auta, który wyglądał dokładnie tak jak powinien. Bez żadnej skazy, widoczny razem z M42 niczym na wiejskim niebie.

Do następnego razu!

Pozdrawiam,
Paweł 

https://www.facebook.com/NieboPrzezLornetkePL

Edytowane 13 Marca 2023 przez Paweł Sz.

[Panasmaras]

10 godzin temu, Paweł Sz. napisał:

Nie zabrakło również Plejad, przy których można było dostrzec charakterystyczną otoczkę mgławicy. Dopiero w tym roku nauczyłem się ją dostrzegać przy odpowiednich warunkach.

Masz na myśli Mgławicę Merope czy coś oprócz tego?

[Paweł Sz.]

11 minut temu, Panasmaras napisał:

Masz na myśli Mgławicę Merope czy coś oprócz tego?

Merope 😉 

[Panasmaras]

To jeden z tych obiektów, których najpierw w ogóle nie widać, ale jak człowiek się naumie patrzeć, to potem widać już niemal zawsze 🙂 

[Paweł Sz.]

4 minuty temu, Panasmaras napisał:

To jeden z tych obiektów, których najpierw w ogóle nie widać, ale jak człowiek się naumie patrzeć, to potem widać już niemal zawsze 🙂 

Dokładnie 😉 Nie wiem czy to nie były moje ostatnie obserwacje z 16x70, bo chyba zaraziłem się kątową lornetą w sobotę... 
https://www.astromaniak.pl/viewtopic.php?f=31&t=69887

Ty masz zdaje się APM 82? Myślę o APM 100/45 ale w wersji zwykłej semi apo 😉 

[Panasmaras]

Cholera, chętnie bym się przyjrzał tej 16x70 - czasem mi takowej brakuje.

Co do semi-apo - prawdę mówiąc sam nie wiem, co ja mam. Wiem, że 90° 😄 😄 😄 
Też czasem myślę o 100 mm, ale gapiłem się przez dwa egzemplarze i oba miały denerwujące, mocne odblaski. W swojej 82 mm ta przypadłość jest znacznie mniej dokuczliwa, choć z pewnością ze stratą dla siły zbiorczej światła.

[Paweł Sz.]

3 minuty temu, Panasmaras napisał:

Cholera, chętnie bym się przyjrzał tej 16x70 - czasem mi takowej brakuje.

Co do semi-apo - prawdę mówiąc sam nie wiem, co ja mam. Wiem, że 90° 😄 😄 😄 
Też czasem myślę o 100 mm, ale gapiłem się przez dwa egzemplarze i oba miały denerwujące, mocne odblaski. W swojej 82 mm ta przypadłość jest znacznie mniej dokuczliwa, choć z pewnością ze stratą dla siły zbiorczej światła.

a w tej kątowej nie możesz zejść w okolice x19 z okularami 24-26mm? 🙂

[Panasmaras]

Najmniejsze powiększenie z którego korzystam w lornecie kątowej to 20x (z ES-ami 24 mm). Jest pięknie, nie mam potrzeby schodzenia niżej z powiększeniem (a jeśli mam, to zawsze pod ręką jest 10x50). 
Natomiast rozchodzi się o mobilność. Czasem wiem, że będę jechał gdzieś przez tereny potencjalnie gwieździste, ale nie chcę brać walizy i statywu z widłami. Czasem wiem, że niebo będzie kwadrans czy dwa - w tej sytuacji podjęcie szybkiej decyzji, by wziąć poręczną lornetę i ruszać w teren tak, jak się stoi, może decydować o "obserwować albo nie obserwować". Patrząc na coraz bardziej nieprzewidywalną pogodę, zaczyna być coraz ważniejszą kwestią.

[Paweł Sz.]

Tutaj się zgodzę, mała lornetka to faktycznie kwestia kilku sekund, o czym sam się często przekonuję. Sam dalej nie wiem co z tą kątową, dlatego na razie dopisałem w ogłoszeniu asekuracyjne "rozważam" ;) 

[Panasmaras]

A nie chcesz doporozważać aż do zlotu w Zatomiu? 😉 

[Paweł Sz.]

Myślę, że finalnie tak właśnie będzie 🙂 

[Paweł Sz.]

A w sumie to czy ktoś kojarzy te dwa wzory przy IC 342? No ja tam widziałem literę S, a powyżej haczyk 😉 

[polaris]

No coś tam faktycznie jest.

[Paweł Sz.]

Jest jest, ale nie udało mi się nigdzie odszukać czy ktoś to jakoś wcześniej nazwał 🙂