Tarcza Ganimedesa wizualnie podczas częściowego zakrycia 11/09/23

[Mareg]

W poniedziałek nad ranem przypadkowo trafiłem na częściowe zakrycie Ganimedesa przez tarczę Jowisza. A że trafiły się wyjątkowe warunki, mogłem obserwować Taurusem 300/1500 z powiększeniami dochodzącymi do 625 (Vixen HR 2.4) i po raz pierwszy spróbowałem skupić się na samym Ganimedesie. No i ku mojemu zaskoczeniu było pięknie widać jego tarczę, nawet jak była sporo zasłonięta przez Jowisza, pewnie w dużej mierze dzięki pociemnieniu brzegowemu dające ciemniejsze tło.
Podczas obserwacji zrobiłem zrzutkę ekranu ze SkySafari wtedy, kiedy jeszcze wyraźnie widziałem kawałeczek tarczy Ganimedesa. Po ustawieniu takiego samego czasu, wykadrowaniu i bez czerwonych filtrów (podczas obserwacji na telefonie mam włączony Twilight), Ganimedes wystawał mniej więcej tyle:

 

Także przyglądnąłem się, jaką przerwę pomiędzy tarczami Ganimedesa i Jowisza jestem w stanie wyraźnie zobaczyć i wtedy też zrobiłem zrzut ekranu. Wyglądało to wtedy mniej więcej tak:

 

Tarcza Ganimedesa była okrąglutka, tylko nieznacznie falowała. Nie mogę jednak powiedzieć, że widziałem na niej jakieś szczegóły.
Co ciekawe, w źrenicy 0.5 mm Ganimedes wydawał mi się wciąż bardzo jasny, może nawet za jasny na wypatrywanie na nim jakichś szczegółów.

Podczas tych obserwacji pole widzenia było 4’, tak że Jowisz (≈ 45”) zajmował prawie 1/5 pola w okularze. Do takich obserwacji musiałem wyregulować napęd platformy dokładniej niż zwykle.
Ale największa jazda była z ustawieniem ostrości: wystarczyło jakieś 1/8 obrotu gałki na przekładni 1/10 wyciągu żeby przejechać od - do całkowitego rozogniskowania.

Seeing testowałem rozdzielając składniki 36 Andromedae o separacji 1.2”, często ze sporym zapasem.
Ganimedes ma średnicę kątową 1.7”. Bardzo ciekawe jest to, że kawałek Ganimedesa wystający z za tarczy Jowisza i przerwa pomiędzy obiema tarczami na powyższych zrzutkach ekranu stanowią pewnie jakieś 1/5 - 1/4 średnicy Ganimedesa, czyli nie więcej niż 0.4”.

Dwie noce wcześniej też obserwowałem Tuarusem i seeing przy domu był nawet lepszy. W podobnych powiększeniach mogłem cieszyć się wyjątkowymi obrazami Księżyca, planet i jasnych planetarek.

Edytowane 12 Września 2023 przez Mareg

[Setaarius]

Dzięki za tą relację, kiedyś rozważałem właśnie szanse obserwacji m.in. jego tarczy 👍👍💪

[polaris]

Rok temu zanotowałem taką obserwację w 8":

Obraz żyleta przez 80% czasu. Okular 9mm z filtrem neodymowym, czasem okular 6mm. Seeing pozwolił na śledzenie całego zjawiska. Oba cienie świetnie kontrastowały, mniejszy cień Europy czasem zlewał się z WCP, ale tylko przy gorszych chwilach seeingowych i jedynie w pierwszej części zjawiska. Sama Europa też dała się dostrzec na tarczy Jowisza jako "groszek", choć było to dość trudne. Ale najlepsze było wyjście Europy z tarczy Jowisza. Wyglądała jak "pryszcz" Jowisza, i była wyraźnie niegwiazdowa, nawet gdy zupełnie "odłączyła" się od planety. Dopiero jak mocniej oddaliła się od Jowisza, upodobniła się do gwiazdy.

[Mareg]

1 minutę temu, polaris napisał:

(...)

Obraz żyleta przez 80% czasu. Okular 9mm z filtrem neodymowym, czasem okular 6mm.

(...)

W czym pomaga ten filtr neodymowy na Jowiszu ?
Dużo przyciemnia obraz ?
Bardzo zmienia kolory ?
Czy używasz go do innych celów ?
 

[polaris]

To jest dokładnie filtr Svbony Moon, świetny do planet i Księżyca. Lekko gasi/łagodzi blask, kontrastuje i jest dość neutralny kolorystycznie, daje odcienie jakby pastelowe. Lepiej wyciąga niuanse kontrastów i poprawia odbiór pasów i WCP.

[polaris]

Dodam jeszcze jedną notatkę:

(...) dobry okular planetarny (LV 6mm) i filtr kontrastujący (svbony Moon) wyczarowały cuda. Saturn pokazał ostro zarysowane pierścienie z przerwą Cassiniego, co najmniej jeden pas na tarczy i cień planety na pierścieniach. Jowisz... no cóż, królował. Nawet nie liczyłem ile widać pasów, wirków, barwnych wstawek i nieregularności. A zgodnie z zasadą, że głupi ma zawsze szczęście, tej nocy mieliśmy tranzyt WCP i to w idealnym okienku czasowym 23-0. Plama wspaniale kontrastowała z pasem chmur, wyraźnie owalna o barwie... ciemnobeżowej? (...) Widoku dopełniały cztery jego księżyce, które przy tym seeingu mogły uchodzić już za zbyt stabilne jak na zwykłe "gwiazdki".

[MichalKaczan]

Świetna obserwacja! Prowadzenie teleskopu w takim powiększeniu i polu widzenia to niezłe wyzwanie, nawet na platformie.

Planety obserwuję rzadko i szczerze, dopiero obserwując teleskopem 22"  zauważyłem, że księżyce Jowisza nie są punktami ale maleńkimi tarczkami.