Obiekt tygodnia 3.05.2021 - Gyulbudaghian's Nebula

[Ciekawska]

Parę tygodni temu trafiłam przypadkiem w Internecie na mgławicę o tajemniczej nazwie Mgławica Gyulbudaghiana i nie powiem, zaintrygowało mnie to. 

Z tego co znalazłam wynika, żebiekt został odkryty w 1977 roku przez armeńskiego astronoma Armena Gyulbudaghiana i jest zmienną mgławicą refleksyjną, podobnie jak o wiele bardziej znana Zmienna Mgławica Hubble'a. Związana jest ze zmienną gwiazdą PV Cep, która jest też powodem zmian jasności mgławicy (jeju, ile razy użyłam teraz słowa "zmienna", brzmi to źle, ale nie będę cudować z synonimami ?). A, widać ją w 18 calowym teleskopie.

Pogrzebałam trochę na Forum, ale chyba nikt za bardzo o niej tu nie pisał, a przyznam, że jestem ciekawa czy macie jakieś doświadczenia z nią, może złapała się na jakiejś fotce, a może ktoś wyzerkał ją w dużym zwierciadle?

 

Zdjęcie oczywiście z Hubble'a, ta gwiazdka w rogu mgławicy to właśnie PV Cep. Przyznajcie, ładnie wygląda ten obiekt, kojarzy mi się trochę z labradorytem. ?

[Setaarius]

To temat na obiekt tygodnia ?

Czy to ta co o niej wspomina Piotrek tutaj

https://astropolis.pl/topic/53770-bieszczadzkie-niebo-w-beskidzie-niskim-30-kwietnia-1-maja-2016/

 

Edytowane 30 Kwietnia 2021 przez Setaarius

[prestoneq]

Ta mgławica znajduje się blisko mgławicy Irys, czyli gwiazda z mgławicą pewnie często jest utrwalana na zdjeciach w szerszym kadrze ?

http://apod.oa.uj.edu.pl/apod/ap190912.html

 

Piotr Guzik wspomina o innej LBN412 znajdującej się w rejonie ponad NGC7000

Edytowane 30 Kwietnia 2021 przez prestoneq

[wessel]

U mnie jest na fotce z 2016 roku, ale w tej skali to jest przecinek a nie mgławica ?

[Ciekawska]

3 godziny temu, Setaarius napisał:

Czy to ta co o niej wspomina Piotrek tutaj

U nas też widziałam tę relację, ale właśnie jest tak jak mówi prestoneq. ?

2 godziny temu, wessel napisał:

w tej skali to jest przecinek a nie mgławica ?

To pewnie skala bardziej dla @Lukasz83 ?

[Panasmaras]

5 godzin temu, Setaarius napisał:

To temat na obiekt tygodnia

Dokładnie! Olu @Ciekawska, dopisz ze dwa zdania plus na końcu "Spróbuj i daj znać jak poszło" i mamy ? 

[Ciekawska]

Godzinę temu, Panasmaras napisał:

Dokładnie! Olu @Ciekawska, dopisz ze dwa zdania plus na końcu "Spróbuj i daj znać jak poszło" i mamy ? 

W sumie faktycznie można zrobić z tego OT 3.05.2021, nie wiem tylko czy któryś z kolegów nie miał już czegoś zaplanowanego i czy mi pozwolą (@pmochocki @Erik68 @MichalKaczan ) ?

[Erik68]

2 godziny temu, Ciekawska napisał:

W sumie faktycznie można zrobić z tego OT 3.05.2021, nie wiem tylko czy któryś z kolegów nie miał już czegoś zaplanowanego i czy mi pozwolą (@pmochocki @Erik68 @MichalKaczan ) ?

Masz zielone światło. Trzy razy na TAK!?

[Setaarius]

W ten sposób wkręciłem Cię w OT ?

[MichalKaczan]

No to 03.05.2021 zapowiada się ciekawa lektura ?

[Ciekawska]

Kurczę, nie mogę już edytować ? 

Może zrobimy tak, któryś moderator zmieni nazwę tematu na obiektotygodniową, a ja w poście niżej dopiszę coś więcej o samej mgławicy (może coś znajdę) ? 

 

Edytowane 1 Maja 2021 przez Ciekawska

[Ciekawska]

Dzięki @wessel ? 

21 godzin temu, Setaarius napisał:

W ten sposób wkręciłem Cię w OT ?

Co do tego, pisałam już chyba z 6 OT, pierwszy w 2018, jeśli jeszcze nie widziałeś - zapraszam do nadrobienia ? 

 

Ale wracając do głównego tematu...

Jeśli chodzi jeszcze o odkrycie, to po tym jak w latach 70 zidentyfikowano tę mgławicę, skojarzono to ze zdjęciem z 1952 roku, na którym widać podłużne pojaśnienie blisko PV Cep podobnie trochę do warkocza komety. Względem 1977 roku wyglądało to całkiem inaczej, spójrzcie na porównanie poniżej. 

Na temat samej istoty obiektu, więcej tutaj jest bardzo ładnie opisane, mi niestety czas dziś nie pozwala, żeby spróbować to ładnie ująć w słowa, mam nadzieję, że mi to wybaczycie. ?

Sama gwiazda PV Cephei zmienia swą jasność mniej więcej między 14.5 a 18 magnitudo, więc jak widać nie powala jasnością i do jej obserwacji przyda się raczej większy niż mniejszy teleskop, także tym razem posiadacze wielkich newtonów wychodzą na plus, to samo oczywiście tyczy się mgławicy, dodatkowo dobrze wstrzelić się w moment, kiedy jest jaśniejsza niż ciemniejsza.

W kwestii obserwacji wizualnych, to spotkałam się z opisami z 18-calowego teleskopu z początku tego stulecia:

• 2001 r. ? mgławica sprawiała dużo trudności, w 97x nie była w ogóle widoczna i dopiero w 170x z wielkim wysiłkiem dało się ją ledwo wyzerkać,
• październik 2002 r. ? wydawała się znacznie jaśniejsza, w 94x zerkaniem widać było nieregularny, puchaty ?supeł?, w 270x jawiła się bardzo kometo-podobnie, z delikatnym zielono-niebieskim odcieniem, lekko wachlarzowata. W 430x wciąż była oczywista.
• wrzesień 2003 r. ? oczywista w 97x, wyglądała bardzo podobnie do komety (29P), w 270x wciąż całkiem łatwa.

W 2008 roku niejaki Dave Mitsky obserwował ją w 20-calowym teleskopie i opisał ją jako ekstremalnie trudny obiekt, stwierdził też, że bardziej przypomina pasmo ze zdjęcia z 1952 roku niż wachlarz. W sierpniu 2009 roku nie dostrzegł jej wcale, być może z uwagi na niedoskonałe warunki. 

Autor opisuje też star hopping do mgławicy, który jak się okazuje jest całkiem prosty. Zaczynamy od gwiazdy 4 Cep. W tym samym polu szukacza widoczna jest 7 mag gwiazdka HD 198737. Ma zachód od niej leży bardzo charakterystyczna czwórka gwiazd. Mgławica Gyulbudaghiana leży tuż za nimi. Jeśli jej nie widzimy, powinnyśmy spróbować powiększenia między 100 a 200x. Szukamy kometo-podobnej smugi światła leżącej blisko słabej gwiazdy. Filtry, zarówno O-III, jak i H-Beta, nie pomagają, a wręcz jak ujął to autor - zabijają ją zupełnie.

Poniżej symulacja widoku mgławicy w 18 calach w 170x. Pole widzenia 18.8', północ u góry i wschód z lewej.

A tu jeszcze kilka smaczków w postaci zdjęć:

Źródło: https://skycenter.arizona.edu/astrophotography/pvcephei

  

   

Po lewej: https://britastro.org/node/25097, po prawej: http://newburyastro.org.uk/pv-cephei-and-gyulbudaghian?s-variable-nebula.html

 

Niestety nie znalazłam informacji o aktualnej jasności mgławicy, ale nie przeszkadza to, by spróbować i dać znać jak poszło.

[Setaarius]

2 godziny temu, Ciekawska napisał:

Dzięki @wessel ? 

Co do tego, pisałam już chyba z 6 OT, pierwszy w 2018, jeśli jeszcze nie widziałeś - zapraszam do nadrobienia ? 

 

 

 

Nie zrozumiałaś. Chodziło o to, że wkręciłem Cię w napisanie OT po prostu.? Być może nie precyzyjnie się wyraziłem ?

Edytowane 1 Maja 2021 przez Setaarius

[polaris]

Co ciekawe, obiekt widnieje na mapie nr 2 atlasu Interstellarum pod nazwą własną i symbolem GM 1-29 (M od nazwiska Magakian). Mgławica jest również uwzględniona w dodatku Interstellarum Deep Sky Guide. 

A mieszkaniec Armenii to Armeńczyk ?

[Ciekawska]

30 minut temu, polaris napisał:

A mieszkaniec Armenii to Armeńczyk 

Armen to jego imię ?

 

Godzinę temu, Setaarius napisał:

Nie zrozumiałaś. Chodziło o to, że wkręciłem Cię w napisanie OT po prostu.? Być może nie precyzyjnie się wyraziłem ?

Faktycznie źle zrozumiałam ? Swoją drogą, po cichu mam nadzieję, że spróbujecie zapolować na tę mgławicę 24 calami ?

[polaris]

24 minuty temu, Ciekawska napisał:

Armen to jego imię ?

 

[Setaarius]

14 godzin temu, Ciekawska napisał:

 

Faktycznie źle zrozumiałam ? Swoją drogą, po cichu mam nadzieję, że spróbujecie zapolować na tę mgławicę 24 calami ?

Jak chcesz spróbować osobiście to zapraszam jutro

https://www.astropoludnie.pl/viewtopic.php?f=22&t=1353&start=20

[Ciekawska]

3 godziny temu, Setaarius napisał:

Jak chcesz spróbować osobiście to zapraszam jutro

https://www.astropoludnie.pl/viewtopic.php?f=22&t=1353&start=20

To znowu się rozmijamy, bo jutro już muszę być w Krakowie... Ale udanych obserwacji! 

[Setaarius]

Wczorajszej nocy próbowałem ustrzelić mgławicę w 24 calach. Leciałem od pięknie widocznego Irysa, naprawdę pokazał ładne kłęby pomimo, iż nie eksperymentowałem z żadnymi filtrami, żeby próbować wyciągnąć więcej, gdyż śpieszyłem się do celu. Teraz z perspektywy wczorajszej nocy żałuję, że nie poświęciłem Irysowi więcej czasu. Dzisiaj sprawdzając relacje ze starych obserwacji okazało się, że nigdy wcześniej go nie obserwowałem. Trochę zaniedbany obiekt w obserwacjach, ale w małych teleskopach pewnie dość trudny do wyciągnięcia.

Wracając do celu głównego to trochę trwało, gdyż nie mam jeszcze wprawy w operowaniu tym kolosem, a star hopping jest trochę utrudniony przy tej ilości gwiazd, ale w końcu się udało i nie udało...

Namierzyłem miejsce gdzie powinna być i przez chwilę coś mi zamajaczyło w okularze, ale bez żadnej pewności. Nie odważę się stwierdzić jednoznacznie, iż to było to, czy tylko chęć dojrzenia czegoś w tamtym miejscu.

Majaczyły gwiazdki w okolicach 16,5mag, ale samej mgławicy raczej nie udało się dostrzec. Po za mną próbowały jeszcze 3 osoby i niczego nie stwierdziły. Niebo dochodziło w SQM-L do 21,55 mag jednak tło wydawało się dość jasne. Próbowałem w okolicach północy. Być może gdyby była bliżej zenitu to mogłoby się jednak udać, ale szukanie w zenicie jest jeszcze cięższe tym bydlakiem. Spróbuję jeszcze kiedyś do niej powrócić...

 

Edit: Próbowałem w Ethosie 21mm - x142 i Ethosie 13mm - x230

 

Edit 2: Możliwe, że była jednak nie do ustrzelenia obecnie

https://britastro.org/node/24757

https://britastro.org/node/24540

 

Edytowane 4 Maja 2021 przez Setaarius

[MichalKaczan]

A samą PV Cep udało się wam dostrzec?

Fajnie się czyta relację z obserwacji takim kolosem!  tu już jest o czym pisać ?

[Setaarius]

38 minut temu, MichalKaczan napisał:

A samą PV Cep udało się wam dostrzec?

Fajnie się czyta relację z obserwacji takim kolosem!  tu już jest o czym pisać ?

Właśnie nie, pomimo iż potencjalnie równie słabe gwiazdki "powyżej i poniżej" majaczyły....

[jolo]

12 minut temu, Setaarius napisał:

Właśnie nie, pomimo iż potencjalnie równie słabe gwiazdki "powyżej i poniżej" majaczyły....

Tylko że to gwiazda zmienna - w bazie AAVSO ostatnie pomiary są sprzed roku i miała wtedy 17mag przez filtr czerwony. A przez filtr V jej jasność wychodzi jeszcze około 1 mag mniej. Więc jeśli się ostatnio coś nie zmieniło, to może być trudna do wyłapania. Spróbuję zmierzyć jej jasność jak się u mnie rozpogodzi.

[Setaarius]

5 minut temu, jolo napisał:

Tylko że to gwiazda zmienna - w bazie AAVSO ostatnie pomiary są sprzed roku i miała wtedy 17mag przez filtr czerwony. A przez filtr V jej jasność wychodzi jeszcze około 1 mag mniej. Więc jeśli się ostatnio coś nie zmieniło, to może być trudna do wyłapania. Spróbuję zmierzyć jej jasność jak się u mnie rozpogodzi.

Czyli tak jak linkowałem wcześniej, jasność samej mgławicy może obecnie być również dość niska.

[Ciekawska]

4 godziny temu, Setaarius napisał:

Możliwe, że była jednak nie do ustrzelenia obecnie

Trochę zabawnie wyszło, obiekt tygodnia, którego obecnie nie da się zobaczyć ? 

[Setaarius]

16 minut temu, Ciekawska napisał:

Trochę zabawnie wyszło, obiekt tygodnia, którego obecnie nie da się zobaczyć ? 

Haha, może się da, z lepszym wzrokiem, niebem, większym teleskopem... najlepsze, że sam Cię w to wkręciłem i teraz dałem plamę, co prawda nie zamierzoną, ale i tak ?

[jolo]

Wczoraj skierowałem tam 10" teleskop i zebrałem 20 minut fotonów. Wg mnie to wizualnie obecnie jest trudny obiekt. Wygląda tak jak poniżej, a PV Cep ma jasność około 18.1 mag w zakresie filtra L.  

Skala zdjęcia 0.9"/px. 

[Setaarius]

Odkopuję z głębokich czeluści kosmosu, czyli gdzie wizual nie może tam astrofoto pośle...

https://www.astropoludnie.pl/viewtopic.php?f=16&t=1693&p=11354#p11354