Atlas nieba dla początkujących

[Jacek E.]

Gdy ktoś po raz pierwszy chce spojrzeć w nocne niebo przy pomocy instrumentu optycznego, lornetki czy teleskopu, jest zafascynowany mnogością obiektów, które mu się ukażą.

Rejestrując się na specjalistycznym forum ? poświęconym astronomii amatorskiej w działach obserwacje czytamy o nich, w astrofotografii podziwiamy i coraz bardziej jesteśmy wchłaniani przez ten cudowny ,,obcy? świat.

Dojrzewamy do zakupu pierwszego instrumentu optycznego (po minimum 2 tygodniach ((syndrom nowego sprzętu)) mamy piękną gwiaździstą noc i? piękne rozgwieżdżone niebo ale gdzie Cholerka jest ta Andromeda ????

Fascynacja szybko minie, gdy nie będziemy wiedzieli gdzie znaleźć te wspaniałe obiekty, które podziwialiśmy na fotografiach, filmach czy te o których czytaliśmy.

I tu szukanie na forum, w Uczymy się nieba mamy podane linki do tak zwanych domowych obserwatorów jakim są Stellarium czy CdC, ale na wybranej ciemnej miejscówce szczególnie gdy chcemy obserwować komputerek jest raczej zbędny. I tu przydała by się mapa, która poprowadzi przez labirynt gwiazd i doprowadzi nasze oko do upatrzonego celu.

W tym wątku chcę umieścić właśnie takie mapki dla początkujących i nie tylko.

Będzie to ciężka praca naszego kolegi Marka (Panasmaras), który zezwolił ? i pochylmy przed nim czoła, na jej publikację na naszym Forum.

Więcej już nie będę truł, ewentualne poprawki, które autor w danym pliku zechce poczynić będę aktualizował. Pliki map możecie pobierać jako pliki PDF, które natychmiast nadają się do druku.

Życzę szybkiego namierzania

Teraz uważnie przeczytajcie to co po żmudnym opracowaniu napisał autor:

,, PRZYDŁUGI WSTĘP (można ominąć i przejść od razu do punktu KONKRETY)

bardzo często początkujący amator obserwacji nocnego nieba ma problem z doborem odpowiedniego atlasu na początek (i problem - czego szukać i gdzie to znaleźć). Nierzadko w biblioteczce początkującego miłośnika nieba nocnego nie ma żadnego atlasu, a jeśli ma, to i tak nie bardzo wie czego i gdzie szukać na niebie ? i to jest dość szybka droga do zniechęcenia się do obserwacji już na samym początku.

Szukając jakiegoś atlasu dla siebie zacząłem od sprawdzenia zasobów internetowych (a co się naszukałem, wpiszcie w google "free star atlas" ? i zobaczcie na którym miejscu wyskoczy )

Moją uwagę zwrócił darmowy atlas dostępny na Cloudy Nights ? większość z Was pewnie go już zna, lub znała i zdążyła o nim zapomnieć (niedawno czesząc AF znalazłem stary temat, gdzie ów atlas już był zalinkowany)

link do atlasu Andy'ego Johnsona na CN

KONKRETY:

Sam atlas Andy'ego Johnsona ma kilka zalet:

1. zasięg gwiazd do 7m ? nie powala na łopatki, ale też nie przytłacza mnogością gwiazd (pamiętajmy, że mówimy o atlasie dla początkujących).

2. gwiazdozbiory mieszą się z reguły na pojedynczej stronie, są zaznaczone ich zarysy, zatem łatwiej jest obyć się z niebem i uniknąć sytuacji typu: "dlaczego ja tu nie widzę tego, co ja tam widzę". Słowem - jest czytelny.

3. ilość map ? 20 stron nie obciąży zbytnio domowej drukarki, tak więc koszt wydrukowania takiego atlasu (nie mylić z Atlasem Takiego ) jest naprawdę znikomy.

MODYFIKACJA

Postanowiłem ten atlas nieco zmodyfikować - każdą stronę rozbiłem na dwie (dzięki temu jest, moim zdaniem, czytelniejszy), ale główna modyfikacja to wypisanie na marginesie danych dla zaznaczonych obiektów. Są to: nazwa (NGC, IC lub Messier), typ obiektu, rozmiary kątowe i jasność całkowita. Dzięki temu, atlas powinien by użyteczny przede wszystkim dla osób, które coś chciałyby znaleźć, ale nie bardzo wiedzą czego i gdzie szukać (w związku z czym podczas pierwszych obserwacji koniecznie próbują wyhaczyć tak banalny w wizualu obiekt jak Koński Łeb ).

Widząc, jaki kawałek nieba masz do dyspozycji, od razu jest podane jak na tacy, które obiekty będą w twoim zasięgu.

Mam nadzieję, że dzięki tym nabazgranym marginesom ów atlas stanie się użyteczny i dla tych, którzy są zaznajomieni z nocnym niebem nieco bardziej. W moim przypadku atlas ten spełnia podobną rolę jak szukacz przy teleskopie - nie zastępuje mi dokładniejszego atlasu, ale pozwala się nie pogubić i nie zgłupieć podczas przeglądania dokładniejszego atlasu - i tym samym szybciej dokonuję selekcji, na które obiekty skierować teleskop.LEGENDA

Na marginesach zastosowałem raczej czytelne skróty, ale w razie czego podaję:

oC - gromada otwarta

gC - gromada kulista

G - galaktyka

pN - mgławica planetarna

N - mgławica dyfuzyjna

sN - pozostałość po supernowej

Cn - gromada gwiazd + mgławica dyfuzyjna

dN - ciemna mgławica (w zasadzie chodzi o Worek Węgla)

dS - gwiazda podwójna (dotyczy wyłącznie M40, jedynej podwójnej wyrzuconej na margines ;-))

Dane obiektu są wypisane w miejscu możliwie najbardziej zbliżonym do jego wysokości na stronie. W przypadku miejsc o dużym zagęszczeniu DS-ów starałem się w pierwszej kolejności wymieniać obiekty o wyższej deklinacji, a w przypadku obiektów o podobnej deklinacji znajdujących się blisko siebie wymieniałem je od lewej do prawej. Nie twierdzę, że taki system jest najlepszy (i nie twierdzę, ze zawsze udało mi się go sztywno trzymać), ale wydaje mi się że jest czytelny i dość intuicyjny. Obiekty z katalogu Messiera są dodatkowo wytłuszczone.

W paru przypadkach w rybryczce "jasność" wartość magnitudo zrobiona jest na szaro - oznacza to fotograficzną wielkość gwiazdową (w sumie nie wiem po co te obiekty znalazły się w atlasie Andy'ego Johnsona - bo i tak się raczej nie dojrzy w wizualu, a na pewno nie jako początkujący astroamator - ale postanowiłem ich już nie wyrzucać).

UWAGI TECHNICZNE

1. Parametry obiektów, czyli jasność i rozmiary kątowe są podane za Taki's 8.5 Magnitude Star Atlas (darmowy, do pobrania STĄD)

Jedyne wprowadzone zmiany:

- w przypadku paru obiektów (np.Veil) koło wartości magnitudo wstawiony jest wykrzyknik - ma on na celu zwrócić uwagę początkującego obserwatora na to, że wizualnie jasność obiektu nie przedstawia się aż tak optymistycznie z powodu dużej powierzchni obiektu (tych wykrzykników nie jest wiele, pewnie by się przydały jeszcze w paru miejscach). Do zaobserwowania niektórych z tych obiektów byc może niezbędny będzie jakiś filtr.

- tam, gdzie Taki podaje wartość magnitudo 99,9, wstawiam półpauzę (?).

dodatkowe źródła:

The Interactive NGC Catalog Online

NASA/IPAC Extragalactic Database

Gdybym zaczynał zabawę w to opracowanie dziś, skorzystałbym pewnie z NGC/IC Project, ale cóż...

Zdaję sobie sprawę, że można czerpać te wszystkie wartości z wielu (być może lepszych) źródeł, ale wyszedłem z założenia, że skoro mam niezbyt duże doświadczenie, to lepiej będę się trzymał jednej wersji. A poza tym, ideą tego atlasu jest WPROWADZENIE w obserwacje i ich pogłębianie, nie zaś bycie kompletnym przewodnikiem po niebie. Po prostu - łatwiej jest wskoczyc na poziom wyszukiwacza pierwszych obiektów, lub później (jak w moim przypadku) rozpoczęcia zabawy w wyszukiwanie obiektów z NGC.

a wracając do tematu:

2. rozmiary obiektów podane są w minutach kątowych, chyba, że przy rozmiarze znajduje się symbol sekundy kątowej (");

3. w przypadku obiektu M102 wpisałem parametry dla utożsamianej z tym obiektem Galaktyki Wrzeciono (NGC 5866);

4. przy drukowaniu atlasu, polecam wyłączyć opcję "dopasuj do strony", gdyż marginesy są założone na 0,7 cm niedrukowalnego obszaru przez drukarkę z każdej strony - tak więc trochę wydruku może uciąć (chodzi o ścięcia wydruku na wewnętrznej stronie każdej rozkładówki);

i last but not least

5. Atlas Andy'ego Johnsona został udostępniony na licencji Creative Commons License i zgodnie z jego wolą, na niniejsze opracowanie licencja zostaja ta sama.

Swoją drogą, kontaktowałem się z Andym, nie tylko nie miał nic przeciwko temu opracowaniu (i umieszczeniu go na naszym forum), ale wręcz pozytywnie się do niego odniósł.

Mam nadzieję, że to opracowanie komuś się przyda. Jestem też oczywiście otwarty na uwagi i poprawki. I jeszcze mała prośba - mimo parokrotnego sprawdzenia z pewnością gdzieś zakradł się (niejeden) błąd/literówka itp. Jeśli ktoś zauważy - proszę o wiadomość na PW, poprawię tak szybko jak się da

pozdrawiam

Panasmaras"

Atlas z podziałem stron w formacie A4 - wszystkie arkusze: atlas_nieba_a4.pdf

Atlas z arkuszami w formacie A3 - wszystkie arkusze: atlas_nieba_a3.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14485_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14486_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14487_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14488_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14489_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14490_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14491_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14492_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14493_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14494_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14495_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14496_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14497_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14498_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14499_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14500_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14501_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14502_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14503_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14504_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14505_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14506_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14507_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14508_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14509_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14510_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14511_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14512_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14513_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14514_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14515_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14516_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14517_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14518_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14519_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14520_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14521_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14522_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14523_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14524_.pdf

http://www.forumastronomiczne.pl/pdefy/14525_.pdf

[Paweł Baran]

Jacku. Ty to masz zdrowie do tego by tak posortować fajnie, że jest taki temat potrzebny, będę zaglądał do niego czasem. ;)

[Szymoniak]

Dzięki, naprawdę świetne wskazówki jak zacząć.

[prestoneq]

Tak sie składa ze ten atlas w tej wersji ulepszonej o boczne tabelki z wykazem zasiegu, rozmiaru obiektow jest swietny i najlepszy dla poczatkujacych, ja z niego tez jeszcze korzystam, oczywiscie troszke obiektow z galaktyk, gromad otwartych,  mu brakuje ale jaki problem sobie je dopisac, zaznaczyc ;). 

[Panasmaras]

A proszę bardzo :)

 

chart08b.pdf

[ivonia]

Dziękuję za brakującą stronę i za całe opracowanie  :)

[sylwiusz]

atlas po poprawkach genialny. Wczoraj wydrukowałem i wręczyłem synowi. Nareszcie skończą się pytania o każdą gwiazdkę na niebie :)

[Tomek93]

atlas jest super wielkie dzieki  ;)

[g.b.]

Mam od lat i jest to bardzo dobry Atlas. Wprowadzenie poprawek własnych względem dojścia do obiektu - okrąg widoczny w szukaczu. Jednak to sprawa bardzo indywidualna. Pozdrawiam.

[nester997]

Rewelacja , wydrukowane , wpięte do segregatora - przyda się na pewno. Wielkie dzięki za udostępnienie.

[greenskin]

Witam,

dołożę swoją cegiełkę. Może nie jest to aż tak szczegółowe jak atlas przedstawiony przez Kolegę Jacka, ale zawsze: http://www.eproject.ru/edownload/19062005/page1.htm

 

Pozdrawiam

[ignisdei]

Ja swoje poznawanie nieba rozpocząłem od czeskiego atlasu Hlada (atlas nieba 2000)-naprawdę polecam na początek!

[polaris]

Tak, ten atlas jest szczególny i jedyny w swoim rodzaju. Ma też jedną wadę - wszystko na południe od równika jest odwzorowane do góry nogami :)

[lukost]

Eh, łezka się w oku kręci... Też od niego zaczynalem przygodę z nocnym niebem 20 lat temu, a do tego ruski Turist 3 20x50 ;D  

[piotrn]

Eh, łezka się w oku kręci... Też od niego zaczynalem przygodę z nocnym niebem 20 lat temu, a do tego ruski Turist 3 20x50 ;D

Nie uwierzysz ale ja też! Ten sam atlas i luneta 20 x50. Spędziłem przy niej wiecej godzin niż przy Syncie 8", ale byłem uczniem i miałem czas. Teraz 3 dzieci...

[ignisdei]

Tak, ten atlas jest szczególny i jedyny w swoim rodzaju. Ma też jedną wadę - wszystko na południe od równika jest odwzorowane do góry nogami :)

Tak to może stanowić pewien mankament,dla osoby która korzystała z większej ilości atlasów i ma określoną skalę porównawczą.... ale dla początkującego atlas ze swoimi kolorami gwiazd i obszarów nieba, zaznaczonymi liniami gwiazdozbiorów i mnogością obiektów NGC dla średnich teleskopów..jest bardzo dobrym wyborem! Porównując choćby jedną z tańszych propozycji "Atlas nieba gwiaździstego do 6,5 magnitudo" dostępny w kilku sklepach, który wygląda nie przymierzając jak jakiś wydruk z "generatora" Hald- jest pięknie, autorsko dopracowany, przystępny i przejrzysty!

[prestoneq]

Po latach uzywania tego atlasu wylowilem jeden mankament dosc powazny brak nazw jasnych gwiazd, w ustawianiu systemu goto to szalenie wazne aby wiedziec jaka gwiazda gdzie sie znajduje. Oczywiscie jest wyjscie z sytuacji trzeba samemu dlugopisem edytowac i tyle :). To wlasnie zaleta drukowanych atlasow, reczna edycja mozliwa.

[Podgladacz88]

Bardzo dziękuję Jacku za świetne opracowanie. Dla mnie jako początkującego jest jak znalazł. :)

[Jacek E.]

Bardzo dziękuję Jacku za świetne opracowanie. Dla mnie jako początkującego jest jak znalazł. :)

Te podziękowania należą się Markowi 8)  Ja tylko za jego zgodą na FA atlas zamieściłem :)

[zarek]

Wrzuciłem wszystko do jednego pliku aby ułatwić sobie i innym drukowanie atlasu "hurtem". Strony są tak ustawione, że korzystając z opcji drukowania dwustronnego - po zbindowaniu - zawsze mamy otwarte strony a i b. Pozwoliłem sobie też na dodanie (po małej redakcji) tekstu Jacka z pierwszego wpisu jako krótki wstęp do atlasu.

Miłego drukowania.

AtlasNieba.zip

[BartekKos]

Super. Też zaczynam swoją przygodę- atlas pobrany, czeka do druku i zaczynamy obserwację, przy pierwszej możliwej okazji.

[Aroche90]

Ja miałam taka mapę nieba wirtualna na linuksa. Oglądaliśmy z chłopakiem niebo nad moim domem, po ustawieniu dokładnej lokalizacji! Rewelacja. :)

[MarWo]

Jeśli chodzi o atlas nieba to ja sobie pobrałem i wydrukowałemThe TRIATLAS Project Second Edition (April 2008 ? March 2009) - zestaw C-set 12.6 mag, z tej strony:

 

http://www.uv.es/jrtorres/triatlas.html

 

Nie wiem czy to już było wystawiane, ale polecam.

[envi]

świetna robota! :) już pobrałam, pozostaje wydrukować.

[Vanderwah]

Dzięki Stary,fajna sprawa..

[blazer1983]

Że tak się zapytam może głupio ale jaką skalę ma ten atlas? Bo coś nie mogę znaleźć :(

[polaris]

Słabo szukasz ;)

 

1? = 2.4 cm

[blazer1983]

Dzięki :)

[Munv]

Witam. Otóż mam problem. Jestem amatorem astronomii i nie ogarniam tych map itd. Szukam jakiegoś atlasu, który mi wyjaśni jak najbardziej podstawowe pojęcia i jak najbardziej szczegółowe wprowadzenie. Ktoś coś zna ? Może być to atlas, podręcznik i inne.

[dawidastro]

Witam. Otóż mam problem. Jestem amatorem astronomii i nie ogarniam tych map itd. Szukam jakiegoś atlasu, który mi wyjaśni jak najbardziej podstawowe pojęcia i jak najbardziej szczegółowe wprowadzenie. Ktoś coś zna ? Może być to atlas, podręcznik i inne.

Ja osobiście używam stellarium na pc na wyjazdach też bardzo ułatwia prace